Şirket, geliştirdiği modüler kuantum mimarisi ile yıllardır süregelen çalışmalarını bu cihazların başarısıyla taçlandırmayı ve gelecekteki süper kuantum sistemlerinin temelini atmayı hedeflemektedir.
IBM’in kullandığı yöntem, süperiletken kübitlerin hem tek bir çip içinde hem de çeşitli bilgisayar modülleri arasında daha karmaşık bir şekilde bir araya gelmesini sağlıyor. Bu yaklaşım, mevcut kuantum bilgisayarlarda görülen en büyük sorunlardan biri olan hata oranlarını azaltmayı amaçlıyor.
YENİ BAĞLANTI DÜZENİ
Yeni tasarlanan Loon modeli, her bir kübiti altı farklı kübite bağlama kapasitesine sahip. Bu bağlantılar yalnızca yatay düzlemde değil, dikey eksende de ilerleme gösterebiliyor. Bu özellik, şimdiye kadar hiçbir süperiletken kuantum bilgisayarda görülmemişti.
Çoğu süperiletken kuantum bilgisayarda, kübitler genellikle tek bir düzlemde (örneğin çip yüzeyinde) yan yana sıralanır. Bu yapı, her kübitin yalnızca aynı yüzeydeki komşularına bağlanmasına izin vererek iki boyutlu bir bağlantı ağı oluşturur.
IBM’in Loon sistemi ise kübitler arasında bağlantıların çip yüzeyinin ötesine geçerek yukarı veya aşağı yönlerde de kurulabilmesine imkan tanıyor. Bu sayede bağlantı hatları, çipin dışına çıkarak başka katmanlara veya modüllere geçiş yapabiliyor.
YÜZDE 30 DAHA KARMAŞIK PROGRAMLARI ÇALIŞTIRABİLİYOR
Nighthawk modeli ise dört yönlü bağlantı yapısını barındırıyor ve IBM’in mevcut en çok kullanılan sistemine kıyasla yüzde 30 daha karmaşık programları işletme kapasitesine sahiptir.
Bu yenilikler, daha yüksek işlem gücü ve daha stabil hesaplamalar sağlamak adına önemli bir gelişim olarak değerlendiriliyor. IBM araştırmacısı Jay Gambetta, bu durumu “Bize, ‘teoride söylüyorsunuz ama bunu gerçekleştiremezsiniz’ diyorlardı. Artık bunun mümkün olduğunu kanıtlıyoruz” sözleriyle ifade etti.
“MANTIKSAL KÜBİTLER” HEDEFİNE BİR ADIM DAHA
Kuantum hesaplamanın “kutsal kasesi” olarak adlandırılan hatasız mantıksal kübitlerin oluşturulması, IBM’in uzun vadeli hedefleri arasında yer alıyor. Şirket, bu amacına rakiplerinden farklı bir yöntemle ulaşmayı planlıyor:
Daha küçük ama yüksek bağlantılı kübit grupları oluşturarak, milyonlarca kübit gerektiren büyük sistemler olmadan hatasız işlemlerin gerçekleştirilmesi mümkün olacak.
“BÜYÜK AMA TEK BAŞINA YETERLİ DEĞİL”
Sydney Üniversitesi’nden fizikçi Stephen Bartlett, IBM’in yeni sistemlerini “heyecan verici bir adım” olarak tanımlarken, bunun tüm ölçeklenme sorunlarını çözümlemediğini vurgulayarak şu yorumda bulundu:
“Bu, tek başına sihirli bir çözüm değil ama gerçekten etkili kuantum algoritmalarına ulaşma yolunda büyük bir ilerleme kaydedildi.”
IBM ekibi şimdi, yeni bağlantıların kübitlerin kuantum bütünlüğünü (coherence time) nasıl etkilediğini analiz etmeye başlayacak. Ayrıca, işlemler sırasında bazı kübitleri yeniden sıfırlama yöntemleri üzerinde çalışmalar yapmaktadır.
2026’DA MODÜLER KUANTUM BİLGİSAYAR GELİYOR
IBM, 2026 yılında hem bilgi depolayabilme hem de işleyebilme kabiliyeti olan ilk modüler kuantum bilgisayarını piyasaya sürmeyi planlıyor. Loon ve Nighthawk üzerindeki testler, bu hedefin gerçekleştirilmesi için bir yol haritası sağlamış olacak.
