Dışişleri Bakanlığı kaynaklarından alınan bilgilere göre, Hakan Fidan, Lizbon’da gerçekleştirdiği çalışma ziyareti sırasında Portekiz Dışişleri Bakanlığı’nın düzenlediği Büyükelçiler Konferansı’na katıldı.
Fidan, burada yaptığı konuşmada Türkiye ile Portekiz arasındaki diplomatik ilişkilerin 100. yıl dönümünü kutlarken, bu buluşmanın tarihi bir öneme sahip olduğunu vurguladı.
Fidan, “Şu anda yaşadıklarımız birçok krizden ibaret değil. Bu, tarihsel bir dönüşümün çatışmasıdır. Sorumlu bir şekilde yönlendirilmesi gereken bir değişim sürecindeyiz ve bu noktada yeterli güvencelerden yoksun bir sistemle karşı karşıyayız. Kaderciliğe kapılmak cazip görünebilir; ancak bu düşünceyi kesin olarak reddetmeliyiz.” şeklinde konuştu. Korumacılığın artması, sert güç kullanımının yaygınlaşması ve huzur ile savaş arasındaki çizginin giderek belirsizleşmesi konularında kaygılarını dile getirdi.
Fidan, tehditlerin geleneksel savaş alanlarının ötesine geçtiğine dikkat çekerek, yapay zeka ve yeni teknolojilerin çatışmaların doğasını değiştirdiğini ifade etti. Teknolojiyi strateji ile birleştiren ülkelerin avantajlı olacağını belirtti.
Ukrayna’daki savaşın ve ABD’nin değişen stratejik önceliklerinin Avrupa’nın kendi güvenliği için daha fazla sorumluluk üstlenmesi gerektiğini ortaya koyduğunu belirten Fidan, “Hepimiz aynı gemideyiz. Kendi evimizin güvenliğini sağlamanın varoluşsal bir gereklilik olduğunu unutmamalıyız. Güvenliğimizi başkalarına devredemeyiz.” dedi.
Gazze’nin bölgedeki kanayan yaraların başında geldiğini vurgulayan Fidan, ateşkesin ikinci aşamasına yaklaşırken Türkiye’nin yönetişim ve yeniden inşa sürecinde sorumluluk almaya hazır olduğunu ifade etti.
Fidan, barış planının nihai sonucu olarak bağımsız bir Filistin Devleti’nin kurulması gerektiğini belirtti. Ayrıca, uluslararası hukuk ihlallerinin Gazze’den başlayarak Lübnan, Suriye, İran ve ötesine yayıldığını kaydetti.
Fidan, son dönemlerde bu istikrarsızlığın yeni bir boyut kazandığını belirterek, “Netanyahu hükümetinin Somaliland’ı tanıması, bölge ülkelerinin toprak bütünlüğünü zayıflatarak istikrarsızlık yaratan stratejinin yeni bir tezahürüdür.” şeklinde konuştu.
Suriye’deki durumu değerlendirirken, yapıcı bir angajmanla istikrar sağlanmasının mümkün olduğunu vurgulayan Fidan, “İstikrarlı bir Suriye, bölgesel barışın yanı sıra sosyoekonomik toparlanmayı desteklemek ve düzensiz göçü önlemek için de hayati öneme sahip.” dedi.
Fidan, Avrupa Birliği’nin (AB), üye olmayan NATO müttefikleriyle iş birliği yapılmasına yönelik resmi taahhütlerine rağmen Türkiye’nin uzun zamandır AB’nin güvenlik ve savunma mekanizmalarından dışlandığını belirtti. Bu durumun temel sebeplerinden birinin az sayıda üye devletin dar ulusal menfaatlerini Avrupa’nın daha geniş stratejik çıkarlarının önünde tutması olduğunu ifade etti.
Son olarak, Türkiye’nin demografik dinamikleri, ekonomik potansiyeli ve güvenlik alanındaki yetenekleri ile Avrupa’nın ihtiyaç duyduğu başarı hikâyesinin önemli bir aktörü olabileceğini vurguladı.
