Çin Bilimler Akademisi’nden bir araştırma ekibi, “Yapay Güneş” olarak adlandırılan deneysel nükleer reaktörde daha önce imkansız kabul edilen düzeyde plazma yoğunluğuna ulaştığını duyurdu.
Nükleer füzyon, tehlikeli atık üretmeden neredeyse sınırsız enerji sağlama potansiyeli nedeniyle uzun zamandır “temiz enerjinin kutsal kasesi” olarak nitelendirilmektedir.
Söz konusu süreç, Güneş’in çekirdeğinde doğal olarak gerçekleşen tepkimeleri taklit etmektedir. Ancak bu tepkimeleri büyük ölçekli ve sürdürülebilir bir şekilde Dünya’da gerçekleştirmek oldukça zor. Dolayısıyla, bugüne kadar işe yarar bir füzyon teknolojisi geliştirilememiştir. Mevcut çalışmalar hala deneysel aşamada devam etmektedir.
GREENWALD SINIRI İLK KEZ AŞILDI
Son yıllarda bu alanda dikkate değer ilerlemeler kaydedilmiştir. Bu gelişmeler arasında, Çin Bilimler Akademisi’nin Deneysel Gelişmiş Süperiletken Tokamak (EAST) reaktöründe elde edilen rekorlar bulunmaktadır.
Geçtiğimiz yıl, EAST reaktörü bin saniyeden fazla kesintisiz çalışarak önemli bir dönüm noktasına ulaşmış; bu rekor daha sonra Fransa’daki WEST reaktörü tarafından geçilmiştir.
Ancak her iki deneyde de, plazmanın belirli bir yoğunluk düzeyinin üzerine çıktığında kararsız hale gelmesine sebep olan Greenwald Limiti olarak bilinen teorik bir sınırla karşılaşılmıştır.
Şimdi ise Çin araştırma ekibi, “plazma-duvar öz örgütlenmesi” adı verilen yeni bir teknikle bu sınırı aşmayı başardı. Bu yöntem sayesinde plazma, daha yüksek yoğunluklarda bile kararlı bir şekilde tutulabiliyor.
“UYGULANABİLİR BİR YOL”
Araştırmacılar, bu başarının tokamaklarda ve yeni nesil yanıcı plazma füzyon cihazlarında yoğunluk sınırlarını genişletmek için uygulanabilir bir yol sunduğuna inanmaktadır.
Ekip, şimdi yeni yöntemlerini EAST reaktöründe yüksek performanslı plazma koşulları altında tekrar deneyerek sonuçları doğrulamayı planlıyor.
Bu çalışmanın sonuçları, akademik dergi Science Advances’ta yayımlanmıştır.
