Polonya, Belarus ve Rusya’nın Kaliningrad bölgesi boyunca geniş bir alanı kapsayacak, yaklaşık 2 milyar euro maliyetli bir insansız hava aracı (İHA) savunma sistemi inşa etme planlarını duyurdu.
“İHA duvarı” olarak adlandırılan bu projede, yetkililer, sistemin ilk bileşenlerinin altı ay içinde aktif hale geleceğini, tamamen faaliyete geçmesinin ise iki yıl alacağını bildirdi. Proje, sensörler, elektronik harp araçları, kısa menzilli top ve füzelerle birlikte entegre bir komuta-kontrol şebekesinden oluşan çok katmanlı bir yapı içeriyor.
“DOĞU KALKANI” İLE BİRLİKTE 4,5 MİLYAR EUROLUK SAVUNMA
İHA duvarı, Polonya’nın kara savunma stratejisi olarak şekillenen “Doğu Kalkanı” programına ek olarak değerlendiriliyor. Doğu Kalkanı; tahkimatlar, hareket sınırlama önlemleri ve lojistik desteği kapsamına alırken, İHA duvarı ise hava sahasının ihlaline karşı koruma sağlamayı amaçlıyor. Bu iki proje için ayrılan toplam bütçe yaklaşık 4,5 milyar euro düzeyinde.
Varşova, bu yatırımı 2021 yılından bu yana süregelen hibrit saldırılar ve özellikle 10 Eylül 2025’teki ciddi İHA ihlalleri sonrasında kaçınılmaz olarak gördüğünü belirtiyor. Mevcut hava savunma sistemlerinin, küçük ve alçak irtifalarda bulunan hedefler karşısında maliyet açısından etkin olmaması da, bu kararın alınmasında önemli bir etken oluşturdu.
NE YAPABİLİR, NE YAPAMAZ?
Polonya savunma yetkilileri, bu sistemin sınırdaki kritik alt yapıları koruma, rutin keşif ve baskı amaçlı ihlalleri önleme konusunda etkin olacağını ifade ediyor. Ayrıca, pahalı savunma araçlarının ucuz İHA’lara karşı kullanılmasının önüne geçmeyi hedefliyor. Ancak sistemin, eşgüdümlü ve kitlesel bir askeri saldırı durumunda mutlak koruma sağlayamayacağı, içeriden fırlatılan İHA’lara, siber saldırılara ve dezenformasyona karşı doğrudan bir çözüm sunmadığı da vurgulanıyor.
YETKİ ALANI VE KURUMSAL YAPI
Polonya’da sınır güvenliği, İçişleri Bakanlığı’na bağlı Sınır Muhafızları’nın sorumluluğunda bulunuyor. Ancak ateş yetkisi ve angajman kararları, askeri komuta zincirinde kalmaya devam edecek. Tespit ve hava resmi, askeri sensörler, müttefik unsurlar ve sivil havacılık otoriteleri tarafından koordine edilerek oluşturulacak.
Polonya, 2028 yılına kadar Silahlı Kuvvetler bünyesinde kalıcı bir “Sınır koruma bileşeni” oluşturmayı planlıyor. Bu sayede, geçici konuşlandırmalar yerine sürekli bir askeri varlık sağlanması hedefleniyor.
AB BOYUTU NEDİR?
Polonya’nın bu girişimi, Avrupa Birliği’nin Avrupa İHA savunma girişimi ile de örtüşüyor. Bu çerçeve; Finlandiya’dan Romanya’ya uzanan ulusal ağların birlikte çalışabilirliğini artırmayı, erken uyarı ve karşı-İHA kapasitelerinin ortak finansman ve tedarikle güçlendirilmesini öngörüyor. Ancak şu an için bu girişim, merkezi bir AB sistemi niteliğinde değil; uygulamalar ulusal düzeyde yürütülmeye devam ediyor.
