Türkiye’nin önemli turizm ve tarım merkezlerinden biri olan Antalya’da, tropikal meyvelerin yerli üretimi için 2017 yılında önemli bir çalışma başlatıldı.
Antalya Valiliği’nin desteğiyle Batı Akdeniz Tarımsal Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü (BATEM), İl Tarım ve Orman Müdürlüğü ve Akdeniz Üniversitesi işbirliği içinde, özellikle Alanya, Gazipaşa ve Mersin’in Anamur ilçelerinde tropikal meyvelerin adaptasyonu üzerine çeşitli projeler yürüttü.
Bu projeler kapsamında, sera, açık alan ve laboratuvarlarda gerçekleştiren çalışmalar neticesinde ejder meyvesi olarak bilinen pitaya türlerinin “Cosmic Charlie” ve “Bloody Mary” çeşitleri, çarkıfelek (passiflora) türünde “Possum Purple”, mangoda “Kent”, longan türünde ise “Kohala”, litchi türünde “Brewster” ve “Mauritius” çeşitleri tescil edilerek Milli Çeşit Listesi’ne alındı.
BATEM tarafından yürütülen projelerle birlikte, özel sektör de tropikal meyveler konusunda yatırımlar yapmaya başladı. Bu sayede mango, pitaya, çarkıfelek, papaya ve yıldız meyvesi gibi türlerde üretim miktarlarının önemli ölçüde arttığı gözlemlendi.
BATEM Müdürü Abdullah Ünlü, enstitü olarak 5 farklı lokasyonda toplam 2 bin 856 dekar açık alan, 41 dekar örtü altı ve 4 dekar kapalı laboratuvar alanında faaliyet gösterdiklerini belirtti.
Antalya’nın son yıllarda tropikal meyve üretiminde öne çıkmaya başladığını vurgulayan Ünlü, bu alanda yürüttükleri projelerde kaydettikleri ilerlemeyi dile getirdi.
“Amacımız çeşitlerin adaptasyonunu sağlayarak üreticinin hizmetine sunmak”
Yabancı turistlerin tropikal meyveleri tercih etmeleri nedeni ile otel yöneticilerinin daha önce bu meyveleri yurt dışından temin etmek zorunda kaldığını ifade eden Ünlü, bu konuyla ilgili şunları ekledi:
“Özellikle muz ve avokado gibi türlerin yoğun olarak yetiştiği Alanya, Gazipaşa ve Anamur’da tropikal meyve üretimi için Antalya Valiliği, BATEM, İl Tarım ve Orman Müdürlüğü ile Akdeniz Üniversitesi işbirliğiyle protokoller imzaladık. İlk önce yurt dışından fidanlar getirerek işe başladık. Mango, pitaya ve litchi gibi ürünleri tescil ettik ve Milli Çeşit Listesi’ne dahil ettik. Üreticilerimize fidan sağlamaktayız. Tescil çalışmalarının ardından Alanya, Gazipaşa ve Anamur çevresinde tropikal meyve üretimi yaygın şekilde başlamıştır.”
Ünlü, araştırma enstitülerinin hastalıklardan arındırılmış ve verimi yüksek ürünlerin geliştirilmesi bakımından kritik bir rol oynadığını belirtti. Bu tür çalışmalar yapılmadığında, üreticilerin yurt dışından fidan temin etme yoluna gittiğini ve bu durumun bazı hastalık ve zararlı böceklerin ülkeye girişine sebep olabileceğini ifade etti.
Antalya’nın, 1940’lı yıllarda yapılan araştırmalarla türler geliştirilerek narenciye bölgesi haline geldiğini aktaran Ünlü, bu nedenle Antalya’nın logosunda narenciye sembolüne yer verildiğini söyledi.
Tropikal meyve üretimindeki başarılara da değinen Ünlü, “Asıl amacımız bu tür meyveleri buraya getirip, adaptasyon sağlayanları üreticinin hizmetine sunmak.” ifadelerini kullandı.
