Meta, hızla genişleyen yapay zeka veri merkezi ağının inşası, yönetimi ve işletilmesi için “Meta Compute” adını verdiği yeni bir girişim başlatma kararı aldı.
Şirketin CEO’su Mark Zuckerberg, Threads platformunda yaptığı açıklamada, gelecekteki altyapı yatırımlarının Meta için stratejik anlamda büyük bir avantaj sağlayacağını ifade etti.
Zuckerberg, “Meta, bu on yıl içinde onlarca gigavatlık kapasite inşa etmeyi planlıyor ve uzun vadede bu rakam yüzlerce gigavatı bulacak. Bu altyapıyı nasıl tasarlayıp finanse ettiğimiz ve ortaklıklar geliştirdiğimiz, rekabet açısından belirleyici bir rol oynayacak” şeklinde konuştu.
Açıklama, Zuckerberg’in kısa süre önce Goldman Sachs’ta 16 yıl çalışmış olan ve ABD Başkanı Donald Trump’a danışmanlık hizmeti vermiş Dina Powell McCormick’in Meta’ya Başkan ve Başkan Yardımcısı olarak katıldığını duyurmasının hemen ardından gerçekleştirildi.
Peki, bu yeni girişimin pratikteki anlamı nedir?
YENİ GİRİŞİMİN YAPISI
Zuckerberg, Meta Compute’un yönetiminde iki üst düzey yöneticinin yer alacağını açıkladı: Meta’nın global altyapı yöneticisi Santosh Janardhan ve 2025 ortasında şirkete katılacak olan Daniel Gross.
Janardhan, teknik mimari, yazılım altyapısı, çip programı ve geliştirici verimliliği konularında Meta’nın veri merkezleri ve ağlarının kurulumu ile işletilmesinden sorumlu olacak. Gross ise uzun vadeli kapasite stratejisi, tedarikçi ortaklıkları ve iş modelleri üzerine yeni bir ekibi yönetecek.
Her iki lider, Dina Powell McCormick ile yakın işbirliği içinde çalışacak. Zuckerberg, McCormick’in özellikle “hükümetlerle ve egemen fonlarla ortaklıkların geliştirilmesi” konusuna odaklanacağını belirtti.
DEV HARCAMALAR, BELİRSİZ SONUÇLAR
Meta, “herkes için kişisel süper zeka” hedefi doğrultusunda büyük harcamalar yapmaya devam ediyor. Şirket, 2025 mali yılında bu hedef için 72 milyar dolarlık bir sermaye harcaması planlıyor; sonraki yıllarda bu rakamın daha da artması bekleniyor.
Ancak rakipleriyle karşılaştırıldığında, Meta’nın bu yatırımlar sonucunda henüz güçlü bir sonuç elde edemediği gözlemleniyor. Açık kaynaklı Llama 4 modellerinin beklenen etkiyi oluşturamaması, OpenAI ile yaşanan rekabet ve makine öğrenimi alanında önemli bir isim olan Yann LeCun’un şirketten ayrılması, Meta’nın yeni nesil temel modellerinin belirsizliğe sürüklenmesine sebep oldu.
Zuckerberg’in daha önce ön plana çıkardığı açık kaynak yaklaşımından geri adım atarak Avocado ve Mango kod adlı kapalı ve tescilli modellere yöneldiği iddia ediliyor. Ancak Meta, Segment Anything Model (SAM) gibi projeleri açık kaynak olarak yayımlamaya devam ediyor.
GIGAVAT ÖLÇEĞİNDE VERİ MERKEZLERİ VE NÜKLEER ENERJİ
Llama 4’te yaşanan hayal kırıklığına rağmen, Zuckerberg üretken yapay zeka hedeflerinden vazgeçmiş değil. Şirket, Ohio, Louisiana ve Texas gibi birçok bölgede gigavat ölçeğinde veri merkezi projeleri yürütüyor.
Bu hızlı büyümeyi desteklemek amacıyla Meta, geçtiğimiz hafta TerraPower, Oklo ve Vistra ile uzun vadeli nükleer enerji anlaşmaları imzaladı. Daha önce Constellation Energy ile yapılan anlaşmalar dahil edildiğinde, Meta’nın taahhüt ettiği nükleer enerji kapasitesi yaklaşık 6,6 gigavata ulaşıyor.
Uzmanlar, Meta Compute girişiminin, Meta’nın yalnızca yazılım ve model geliştirmedeki değil, aynı zamanda enerji ve altyapı boyutundaki yapay zeka rekabetinde de güçlü bir oyuncu olma hedefini net bir biçimde ortaya koyduğunu belirtiyor.
RİSKLER NELER?
Meta Compute, Meta’nın yapay zeka için büyük ölçekli veri merkezleri oluşturmasını ve hesaplama gücünü tek elde toplamasını hedefliyor. Bu durum, birkaç ana şirketin (Meta, Google, Microsoft, OpenAI gibi) küresel yapay zeka altyapısını fiilen kontrol etmesi anlamına geliyor.
Bu durum, kullanıcılar açısından önemli bir riski de beraberinde getiriyor: Hangi yapay zeka araçlarının “standart” olacağına yakın gelecekte birkaç şirket karar verebilir.
Ayrıca, Meta Compute için planlanan veri merkezleri büyük miktarlarda enerji tüketecek. Bu nedenle Meta nükleer enerji anlaşmaları yapma yoluna gidiyor. Böylece yapay zeka hizmetleri son kullanıcı açısından maliyetsiz görünebilirken, enerji altyapısı üzerindeki yükün artması kaçınılmaz hale geliyor. Elektrik fiyatları ve kaynak rekabeti de bu veri merkezlerinden dolaylı olarak etkilenebilir.
