Bilim insanları, “güvenli dönme sınırı” olarak bilinen kritik eşiği aşan ve dakikalar içinde dönen yüzlerce metre büyüklüğünde asteroitler keşfetti.
Mars ile Jüpiter arasındaki Ana Asteroit Kuşağı’ndaki erken gözlemler, bu sınırı aşan cisimlerin varlığını ortaya koydu. Rubin Gözlemevi’nde kullanılan Rubin teleskobu, 2025 MN45 adındaki büyük bir asteroiti olağanüstü bir hızda dönerken kaydetti. Yaklaşık 710 metre çapında olan bu asteroit, yalnızca 1,88 dakikada kendi ekseni etrafında bir tur atıyor. Bu hız, daha büyük asteroitlerin 2,2 saatten daha hızlı dönerse parçalanması gerektiği yönündeki kuramların çok ötesinde bulunuyor.
SADECE BİR TANE DEĞİL
Araştırma ekibi, “imkansız” hızlarda dönen 18 ek asteroit daha tespit etti. Böylece, toplamda 19 asteroidin teorik limitlerin üzerinde döndüğü belirlendi.
Bunların 16’sı, 2,2 saat ile 13 dakika arasında dönen “süper hızlı” asteroitler; 3’ü ise beş dakikanın altında dönen “ultra hızlı” asteroit kategorisinde yer alıyor. Bu durum, asteroitlerin daha önce sanıldığından çok daha güçlü olabileceğini ortaya koyuyor.
BU KEŞİF BİLİM DÜNYASINI NEDEN ŞAŞIRTTI?
On yıllardır yaygın olan görüş, asteroitlerin büyük çoğunluğunun “moloz yığını” (gevşek kaya, çakıl ve tozdan oluşan) yapılar olduğu yönündeydi. Bu tür yapılar, çok hızlı döndüklerinde merkezkaç kuvveti nedeniyle dağılma riski taşımaktaydı.
1990’lı yıllarda ortaya atılan ve 2000 yılına gelindiğinde gözlemlerle doğrulanan 2,2 saatlik sınır, “sert bir üst limit” olarak kabul ediliyordu. Ancak yeni bulgular, bu sınırın Ana Kuşak’ta daha sık aşıldığını gösteriyor.
Bilim insanları, 2025 MN45 gibi cisimlerin tek parça halinde kalabilmesi için katı kaya benzeri bir dayanıklılık göstermesi gerektiğini vurguluyor.
