Moodist Psikiyatri ve Nöroloji Hastanesi Medikal Direktörü Prof. Dr. Kültegin Ögel, uyuşturucuya ilişkin en yaygın yanılgının, tehlikenin yalnızca bağımlılık geliştikten sonra ya da yoksunluk döneminde ortaya çıktığı düşüncesi olduğunu vurguluyor. Oysa uyuşturucunun asıl yıkıcı etkisi, kullanıldığı ilk anda başlıyor.
Beyni devre dışı bırakıyor
Ögel’e göre madde, daha ilk temasta beyindeki doğal kimyasal dengeyi bozarak kişinin karar verme, risk algısı ve duygu düzenleme sistemlerini baskılıyor, muhakeme zayıflıyor, davranış kontrolü devre dışı kalıyor. Bu süreç geçici bir “iyi his” yaratmakla kalmıyor, aynı zamanda kalıcı nörolojik ve psikiyatrik hasarlar bırakıyor. Karar verme, risk algısı ve duygu düzenleme sistemleri ilk kullanımda devre dışı kalıyor. Ögel, artık toplumsal bir tehdit olan uyuşturucu türlerinin kullanımında ve yoksun kalma durumunda yarattığı riskleri şöyle sıralıyor:
İşte etkileri
Esrar (Ot, marijuana, gubar): Uykusuzluk ve sinirlilik hali. Bağımlılık, psikoz, panik atak ve depresyon, akciğer kanseri riski.
Sentetik kannabinoidler (Bonzai, Jamaican, K2, Spice): Kalıcı öğrenme ve hafıza bozuklukları, esrardan 1490 kat daha güçlü etki, psikoz, “robotlaşma” hali ve böbrek ile kalp yetmezliğine bağlı ölüm riski.
Kokain/taş: Burun kanamaları, beyin damarlarında tıkanma, beyin kanaması, cinsel iktidarsızlık ve migren tipi baş ağrıları.
Opiyatlar (eroin, hidroksikodon, kodein, morfin, afyon, dolantin ve benzeri): Diş çürümeleri, solunum bozukluğu ve ölüm riski, cinsel istekte azalma.
Metamfetamin (metin amca, ıce, ateş buz, kristal): Psikoz, paranoya, hafıza kaybı, dişlerde çürüme ve muhakeme bozuklukları.
Halüsinojenler (sihirli mantar, lsd, kaktüs): Paranoya, psikoz, panik atak, yüksek tansiyon ve çarpıntı.
Uçucu maddeler (tiner, bali, çakmak gazı vb.): Görme bozukluğu, yüksek bağımlılık ve ani ölüm.
2024’te 427 kişi öldü
Emniyet “Türkiye Uyuşturucu Raporu” hazırladı. 2024 yılındaki 427 ölümün 244’ü yani yüzde 57.1’i çoklu madde kullanımı nedeniyle meydana geldi.
‘Zombileştiren’ uyuşturucu: Fentanil
Emniyet yetkilileri eroinden 50; morfinden 100 kat güçlü olduğu belirtilen fentanile Türkiye’de rastlanmadığını belirtiyor. Fentanilin 2 miligramı bile ölümcül olabiliyor. ABD’de aşırı doz fentanil kullanımından hayatını kaybedenlerin sayısı 100 bine ulaştı. Almanya’da da yaklaşık 170 bin fentanil (opioid) bağımlısı olduğu belirtiliyor. Ülkenin farklı kentlerinde bu tehlikeye karşı bir projeler yürütülüyor.
