Özet:
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, 2026 yılının ilk Fiyat Gelişmeleri Raporu’nu yayımladı. Rapora göre ocak ayında aylık enflasyon beklentilerin üzerinde seyrederken, yıllık enflasyondaki düşüş sınırlı kaldı. Enflasyon artışında gıda ve hizmet fiyatları belirleyici olurken, çekirdek göstergelerdeki gerileme hız kaybetmeye devam etti.
Aylık Enflasyon Yüksek, Yıllık Düşüş Sınırlı
TCMB’nin yayımladığı rapora göre, ocak ayında tüketici fiyat endeksi (TÜFE) yüzde 4,84 arttı. Yıllık enflasyon ise bir önceki aya kıyasla 0,24 puan gerileyerek yüzde 30,65 seviyesinde gerçekleşti. Veriler, enflasyondaki düşüş eğiliminin devam ettiğini ancak bu sürecin oldukça yavaş ilerlediğini ortaya koydu.
Merkez Bankası, çekirdek enflasyon göstergelerinde de gerilemenin sürdüğüne dikkat çekti. Buna göre, B endeksi yıllık enflasyonu 1,55 puan düşüşle yüzde 30,11’e, C endeksi ise 1,28 puan azalışla yüzde 29,80’e geriledi. Ancak bu seviyeler, çekirdek enflasyonun hâlâ yüksek seyrini koruduğunu gösteriyor.
Sepet ve Ağırlıklar Güncellendi
Raporda, ocak ayı itibarıyla TÜFE hesaplamasında önemli bir teknik değişikliğe gidildiği belirtildi. Tüketim sepeti sınıflaması ve baz yıl güncellenirken, endeksin ağırlık yapısı da yeniden düzenlendi.
Bu çerçevede hizmet sektörünün TÜFE içindeki payı 7,4 puan artarak yüzde 38,4’e yükseldi. Malların ağırlığı ise yüzde 61,6’ya geriledi. Çekirdek göstergelerden B ve C endekslerinin ağırlıkları da sırasıyla 5,2 ve 4,5 puan artırıldı. Bu değişiklikler, özellikle hizmet fiyatlarının enflasyon üzerindeki etkisinin daha görünür hale geldiğine işaret ediyor.
Enflasyona Katkıda Gıda ve Hizmetler Öne Çıktı
Yıllık enflasyona katkılar incelendiğinde, enerji, temel mallar ile alkol-tütün ve altın gruplarının katkılarının azaldığı, buna karşılık gıda ve alkolsüz içecekler ile hizmet gruplarının katkılarının arttığı görüldü.
Rapora göre, enerji grubunun yıllık enflasyona katkısı 1,07 puan, temel malların katkısı 0,34 puan, alkol-tütün ve altının katkısı ise 0,24 puan azaldı. Buna karşılık gıda ve alkolsüz içeceklerin katkısı 1,23 puan, hizmetlerin katkısı ise 0,18 puan artış gösterdi.
TCMB, mevsimsellikten arındırılmış verilerin aylık enflasyon artışının bir önceki aya kıyasla hızlandığını ortaya koyduğunu belirtti. B ve C çekirdek göstergelerinde de aylık artışların ivme kazandığına dikkat çekilerek, bu görünümün enflasyonun ana eğiliminde döneme özgü bir yükselişe işaret ettiği vurgulandı.
Hizmet Fiyatlarında Sert Aylık Artış
Ocak ayında hizmet fiyatları yüzde 7,39 oranında artarken, grup yıllık enflasyonu 3,76 puan düşüşle yüzde 40,23 seviyesine geriledi. Yıllık enflasyon haberleşme ve ulaştırma hizmetlerinde yükselirken, diğer hizmet alt gruplarında düşüş kaydedildi.
Alt kalemler incelendiğinde, “diğer hizmetler” grubu yüzde 9,74 ile en yüksek aylık artışı gösterdi. Bu artışta sağlık hizmetlerinde yüzde 18,12, finansal hizmetlerde yüzde 14,78 ve eğitimde yüzde 6,61 oranındaki fiyat yükselişleri etkili oldu.
Ulaştırma hizmetlerinde özellikle havayolu ile yolcu taşımacılığında görülen yüzde 36,9’luk artış dikkat çekti. Lokanta ve otel grubunda fiyatlar yüzde 5,86, haberleşme hizmetlerinde yüzde 5,35 yükseldi. Kira fiyatları aylık bazda yüzde 5,26 artarken, yıllık kira enflasyonu 5,06 puan düşüşle yüzde 56,55 olarak kaydedildi.
Temel Mallarda Daha Ilımlı Görünüm
Temel mal grubu fiyatları ocak ayında yüzde 0,51 arttı. Grup yıllık enflasyonu ise yüzde 17,45’e gerileyerek görece ılımlı bir seyir izledi.
Dayanıklı tüketim mallarında aylık fiyat artışı yüzde 2,91 ile hız kazanırken; otomobil, mobilya, beyaz eşya ve tüketici elektroniği fiyatları öne çıktı. Giyim ve ayakkabı fiyatları ise mevsimsel etkilerle yüzde 4,83 geriledi. Diğer temel mallarda aylık enflasyon yüzde 2,40 olarak gerçekleşti.
Gıda Fiyatları Enflasyonun Ana Sürücüsü
Gıda ve alkolsüz içecekler grubu fiyatları ocak ayında yüzde 6,59 arttı. Grup yıllık enflasyonu 3,38 puan yükselerek yüzde 31,69’a çıktı.
Raporda, işlenmiş gıdada yıllık enflasyonun gerilediği, buna karşılık işlenmemiş gıdada sert bir yükseliş yaşandığı vurgulandı. İşlenmemiş gıda fiyatları aylık bazda yüzde 11,79 artarken, sebze ve et fiyatları bu yükselişte belirleyici oldu.
Enerji ve Üretici Fiyatları
Enerji fiyatları ocak ayında yüzde 2,29 artarken, grup yıllık enflasyonu 4,85 puan düşüşle yüzde 30,21 seviyesine geriledi. Artışta şebeke suyu tarifesindeki yüzde 7,32’lik ve elektrik fiyatlarındaki yüzde 3,04’lük yükseliş etkili oldu.
Yurt içi üretici fiyat endeksi (Yİ-ÜFE) ise ocak ayında yüzde 2,67 arttı. Yıllık üretici enflasyonu 0,50 puan düşüşle yüzde 27,17 olarak kaydedildi. Raporda, enerji fiyatlarında gerileme görülürken, dayanıklı ve dayanıksız tüketim mallarında maliyet artışlarının güçlü seyrettiği ifade edildi.
Kaynak: TCMB websitesi
Atilla Yeşilada ve Güldem Atabay tarafından kaleme alınan özel raporlarımıza abone olmak ister misiniz? Raporlarımız kurumsal müşterilere yöneliktir. Abonelik ücretlidir. Koşulları öğrenmek için bize e-mail atın: [email protected]
