Evlerde sıkça karşılaşılan ‘ışıkları kapatıp açmak, sürekli açık bırakmaktan daha fazla enerji tüketir’ inanışı, yeni aydınlatma teknolojileri ve enerji verisiyle tekrar değerlendiriliyor. ABD Enerji Bakanlığı, çeşitli teknik araştırmalarla aydınlatma sistemlerini ve cihazların ‘bekleme modu’ maliyetlerini raporladı.
ANİ ENERJİ YÜKSELMESİ
Ampulün ilk açılış anında görülen ‘ani enerji piki’, teknik olarak gerçek olsa da milisaniye düzeyinde gerçekleşiyor. Yapılan testler, bu kısa süreli yüklemenin, ampulün birkaç saniye boyunca çalışırken kullandığı enerjiden daha düşük olduğunu gösterdi.
2026 yılı itibarıyla evlerde yaygınlaşan LED ve OLED teknolojileri, bu ani açılış yüklemesinden etkilenmiyor. Bu tür aydınlatma birimlerinin ömrü, açma-kapama sayısına bağlı olarak toplam çalışma süresine göre değişiyor, kullanılmadıkları her an ise enerji tasarrufu sağlıyor.
AMPUL TÜRLERİNE GÖRE DEĞİŞİYOR
Aydınlatma sistemlerinde verimlilik, kullanılan ampulün türüne göre farklılık göstermektedir:
Kompakt Floresan Ampuller (CFL)
Hassas mekanizmaları nedeniyle, bu ampuller 15 dakikadan daha kısa süreler için kapatılmamalı; çünkü bu, hem enerji verimliliğini düşürmekte hem de ampul ömrünü kısaltmaktadır. Bu nedenle CFL’lerde “15 dakika kuralı” tavsiye edilmektedir.
Endüstriyel Aydınlatma
Sanayi tesislerinde kullanılan Yüksek Yoğunluklu Deşarj (HID) lambalar, 3 ile 20 dakika arasında değişen ısınma sürelerine sahip. Bu tür profesyonel sistemlerde, operasyonel süreç boyunca ışıkların açık kalması daha ekonomik kabul ediliyor.
BEKLEME MODU TÜKETİMİ
Enerji tasarrufu araştırmaları, bağlantılı akıllı ampullerinin %30, akıllı termostatların %19 ve akıllı prizlerin %21 oranında maliyet avantajı sağladığını ortaya koydu.
Buna ek olarak, “bekleme modu” olarak adlandırılan gizli tüketim, önemli bir enerji maliyeti oluşturuyor. Yönlendiriciler, oyun konsolları ve dijital ekranlı mutfak aletleri gibi cihazlar, hiç kullanılmadığında bile enerji tüketiyor. Uzmanlar, kullanılan cihazların etkin kullanımı ve enerji tasarrufu adına daha yüksek bir bilinç kazanımı sağladığını belirtiyor.
