Kış aylarında azalan gün ışığı ve artan ekran kullanımı çocukların uyku düzenini bozabiliyor. Uzmanlar, özellikle erken ve düzenli uyku saatlerinin çocukların sağlıklı gelişimi için kritik olduğunu vurguluyor. Peki Çocuklarda kış uykusu düzeninde nasıl bir yol izlenmeli?
Kış aylarının gelmesiyle birlikte günlerin kısalması, hava sıcaklığının düşmesi ve günlük rutinlerin değişmesi çocukların uyku düzenini doğrudan etkileyebiliyor. Uzmanlara göre çocuklarda yalnızca uyku süresi değil, uykuya geçilen saat de en az uyku süresi kadar kritik öneme sahip. Çünkü uyku, çocuklarda büyüme, bağışıklık sistemi ve zihinsel gelişimin en aktif olduğu süreçlerden biri olarak kabul ediliyor.
Kış aylarında özellikle akşam saatlerinde ev içi ışık kullanımı, ekran süresinin artması ve hareketin azalması çocukların biyolojik saatini etkileyebiliyor. Bu nedenle uzmanlar, çocuklarda kış döneminde uyku saatlerine daha fazla dikkat edilmesi gerektiğini vurguluyor.
KIŞ AYLARINDA UYKU DÜZENİ NASIL OLMALI?
Uzman görüşlerine göre çocukların biyolojik ritmi en verimli uykunun 21.00 – 23.00 arası başlayan uyku olduğunu gösteriyor. Bu saat aralığında büyüme hormonları daha aktif salgılanıyor ve vücut yenilenme sürecine giriyor.
PEKİ ÖNERİLEN UYKU SAATLERİ NELER?
Okul öncesi çocukların yaklaşık saat 20.00 – 20.30 arası uykuda olması önerilirken;
okul çağındaki çocukların ise en geç 21.00 – 21.30 civarı uykuda olması söyleniyor.
Çünkü biyolojik saat, vücudun gece belirli zaman dilimlerinde en kaliteli uykuyu almasını sağlıyor.
KIŞIN UYKU DÜZENİ NEDEN ÇABUK BOZULUR?
Çocukların uyku uyanıklık döngüsü büyük ölçüde ışığa bağlı çalışıyor. Düşük gündüz ışığı ve fazla ışık uyku kalitesini bozabiliyor. Araştırmalar, yatmadan önce az miktarda ışığın bile çocuklarda uyku hormonu melatonini ciddi oranda düşürebildiğini ortaya koyuyor.
Hatta bazı çalışmalarda, düşük ışık seviyelerinde bile melatonin %70-90 oranında baskılanabiliyor ve bu etki ışık kapandıktan sonra bile devam edebiliyor.
Bu yüzden özellikle kış aylarında tablet, telefon ve TV kullanımının akşam saatlerinde azaltılması öneriliyor.
UYKU SAATİNİN ÇOCUK GELİŞİMİNE ETKİSİ
Uyku yalnızca dinlenme değil, aynı zamanda gelişim sürecinin önemli bir parçasıdır.
Araştırmalar düzenli uyuyan çocuklarda bilişsel ve davranışsal gelişimin daha iyi olabildiğini gösteriyor. Uyku kalitesinin dikkat ve davranış üzerinde etkili olabildiğini gösteriyor.
Ayrıca gece sık uyanan çocuklarda ilerleyen dönemlerde dikkat ve davranış sorunlarının daha sık görülebileceğine dair bulgular da bulunuyor.
KIŞ AYLARINDA SAĞLIKLI UYKU İÇİN ALTIN KURALLAR
- Akşam saatlerinde ışığı azaltın
- Yatmadan 1 saat önce ekranı kapatın
- Her gün aynı saatte yatıp kalkmayı sağlayın
- Gün içinde hareket ve oyun süresini artırın
- Yatmadan önce sakin rutinler oluşturun (kitap, masal gibi)
Uzmanlara göre özellikle düzenli rutin oluşturmak, çocuklarda gece uyanmalarını ve uykuya dalma problemlerini azaltabiliyor.
KIŞIN UYKU DÜZENİ RUTİNİ BOZULURSA NE OLUR?
Düzensiz uyku; okul başarısını, dikkat süresini, ruh halini , bağışıklık sistemini olumsuz etkileyebiliyor. Bu nedenle çocuklarda kış aylarında uyku saatlerinin korunması, sadece dinlenme değil genel sağlık için de kritik kabul ediliyor.
Kışın çocukların biraz daha erken uykuya ihtiyaç duyması normal kabul ediliyor. Ancak en kritik nokta, her gün benzer saatlerde uykuya geçmek ve biyolojik saatle uyumlu bir düzen oluşturmak.
Uzmanlar, çocukların uyku düzeninin mevsime göre küçük değişiklikler gösterebileceğini, ancak temel uyku saatlerinin mümkün olduğunca sabit tutulması gerektiğini belirtiyor.
