Sergi, bu yaklaşımıyla İstanbul Arkeoloji Müzesi’nin kuruluşuna uzanan kritik bir tarihsel eşiği görünür kılarken arkeolojik anlatının kime ait olduğu ve nasıl aktarıldığı sorusunu da merkeze alıyor. Serginin çıkış noktalarından biri Osman Hamdi Bey’in 1887 yılında bugünkü Lübnan sınırları içinde yer alan Sayda’da yürüttüğü kazılar. Bu kazılarda ortaya çıkarılan ve bugün İstanbul Arkeoloji Müzesi’nin en önemli eserlerinden biri olan “İskender Lahdi”nin, yalnızca arkeoloji tarihi açısından değil, Osmanlı’da modern müzecilik anlayışının şekillenmesi bakımından da belirleyici bir rol oynadığı sergide çeşitli anlatılarla takip edilebiliyor. Video çalışmaları ve arşiv belgeleri, bu buluntuların İstanbul’a taşınmasının mevcut sergileme alanlarını yetersiz kıldığını ve müzenin yeni bir yapıyla inşa edilmesini zorunlu hâle getirdiğini hatırlatıyor. Akram Zaatari’nin sergide yer alan işleri, Osman Hamdi Bey’i yalnızca bir arkeolog ya da ressam olarak değil, aynı zamanda arşivle çalışan, belge üreten ve tarih anlatısını kuran bir figür olarak ele alıyor. Sayda kazılarına dair fotoğraflar, yazışmalar ve sözlü aktarımlar üzerinden ilerleyen bu çalışmalar, arkeolojik nesnelerin nasıl anlamlandırıldığına ve kamusal alana nasıl taşındığına odaklanıyor. Zaatari’nin video işlerinde, kazıların yapıldığı bölgede bugün hâlâ yaşamını sürdüren ve kazı alanının sahiplerinden birinin torununun da konuşması dikkat çekiyor. Bu tanıklık, arkeolojik keşfin yerel hafızayla bağını da deşifre ediyor.
‘İskender Lahdi’nden İstanbul Arkeoloji Müzesi’ne
Yapı Kredi Müzesi’nde kapılarını açan “Islık Çalan Hafıza” sergisi, Akram Zaatari, Hilal Can ve Michael Rakowitz’in işleri üzerinden hafıza, arşiv ve koleksiyon kavramlarını tarihsel bir süreklilikten çok, bugünle kurulan bir ilişki üzerinden yeniden düşünmeye davet ediyor.
0
Paylaş
