HABER MERKEZİ – Donald Trump’ın ikinci başkanlık döneminde en çok önem verdiği şeylerden biri teknoloji firmalarının üretimi Amerika sınırları içerisine alması. Trump bu konuda vergi ile sınırlandırmalar yapıp, firmaları zorlasa da işin gerçeği çok daha farklı ilerliyor. Tayvan, yarı iletken üretiminin Amerika’ya taşıma fikrine karşı net bir tavır alırken, üretimin %40’ının bile Amerika’ya kaydırılmasının “imkânsız” olduğunu açıkladı.
Tayvan yönetimi bu sert açıklamalarına rağmen kapıyı tam olarak kapatmış değil. Amerika’daki yatırımların kontrollü şekilde artırılmasına tamamen kapalı olunmadığı açıklandı.
Tayvan Başbakan Yardımcısı Cheng Li-chiun, yerel televizyon kanalı CTS’ye verdiği röportajda, Washington yönetimine bu konuda açık bir mesaj verdiklerini söyledi. Li-chiun’a göre Tayvan’ın mevcut üretim kapasitesinin neredeyse yarısını ABD’ye taşımak hem teknik hem de ekonomik açıdan gerçekçi değil.
‘ÇİP ÜRETİMİNİ TAŞIMAK İMKANSIZ’
Tayvan, onlarca yıldır yarı iletken sektörüne büyük yatırımlar yaparak bugünkü konumuna ulaştı. Günümüzde dünyanın ileri seviye çip üretiminin yaklaşık yüzde 90’ı ülkede gerçekleştiriliyor. Bu ölçekte bir üretim gücünün başka bir ülkeye kaydırılması, Tayvan ekonomisi için ciddi bir darbe anlamına geliyor. Bu nedenle ABD’li yetkililerin böyle bir talepte bulunması, Tayvan tarafında mantıklı bulunmuyor.
Cheng Li-chiun ayrıca, ülkenin en ileri teknolojilerinin başka ülkelere taşınmayacağını da özellikle vurguladı. Ar-Ge faaliyetlerinin Tayvan’da kalmasının hayati öneme sahip olduğunu belirten Li-chiun, yurt dışına açılmanın ancak yerel yatırımların ve üretimin güçlü şekilde devam etmesi şartıyla mümkün olabileceğini söyledi.
ABD tarafında ise farklı bir bakış açısı hakim. Geçtiğimiz hafta ABD Ticaret Bakanı Howard Lutnick, ileri seviye çip üretiminin büyük bölümünün “Çin’e sadece 80 mil uzaklıkta” bulunmasını mantıksız olarak nitelendirdi. Lutnick, görev süresi sona ermeden önce ABD’nin gelişmiş yarı iletken üretiminde yüzde 40 pazar payına ulaşmasını hedeflediğini açıkladı.
Tüm bu görüş ayrılıklarına rağmen, iki ülke arasında son dönemde iş birliği de dikkat çekiyor. Geçtiğimiz ay ABD, Tayvan ürünlerine uygulanan gümrük vergisini yüzde 20’den yüzde 15’e düşürdü. Buna karşılık Tayvan, ABD’deki yatırımlarını artırmayı kabul etti. Dünyanın en büyük sözleşmeli çip üreticisi TSMC’nin Arizona’da kurduğu ve toplam değeri 165 milyar doları bulan tesisler de bu iş birliğinin en somut örneklerinden biri olarak öne çıkıyor.
