HABER MERKEZİ – Fransa ve Avusturalya’nın almış oldukları karar sonrası 16 yaşından küçüklere sosyal medyanın yasaklanması birçok ülkenin gündeminde. Bu gelişmeler devam ederken bir dava haberi de New Mexico’dan geldi. Teknoloji dünyasının en sık dava salonlarında görülen şirketlerinden biri olan Meta, Facebook ve Instagram üzerinden çocukların istismar edilmesine göz yumduğu iddiasıyla bir kez daha mahkemelik oldu.
New Mexico eyaletinde açılan dava kapsamında, şirketin genç kullanıcıları yeterince korumadığı, hatta algoritmalar aracılığıyla onları riskli ortamlara sürüklediği iddia ediliyor. Çocukların istismar edilmesinin yanı sıra, firmaya yapılan uyarılanın görmezden gelinmesi de davanın ana gerekçeleri arasında gösterilmiş.
META’YA ÇOCUK İSTİSMARI VE TACİZ DAVASI AÇILDI
Santa Fe’de görülen bu davanın New Mexico Başsavcılığı tarafından açıldığı belirtiliyor. Başsavcı Raúl Torrez, Meta’nın gelir ve ifade özgürlüğü söylemini, çocukların güvenliğinin önüne koyduğunu iddia ediyor. Torrez’e göre dava sürecinde sunulacak deliller, şirketin birçok farklı platformunda cinsel istismar, taciz, şantaj, cinsel içerikli zorlamalar ve hatta insan ticareti gibi ciddi tehditlerle karşı karşıya kaldığını ortaya koyacak.
Savcılar, Meta’nın algoritmalarını da davanın merkezine koymuş durumda. Daha önce görülen benzer davalarda olduğu gibi, Facebook ve Instagram’ın gençleri platformlara bağımlı hale getirdiği ve bu bağımlılığın da onları daha savunmasız bıraktığı öne sürülüyor. Açılış konuşmasında, Meta yöneticilerinin kamuoyuna verdikleri mesajlarla şirket içindeki araştırma ve tartışmaların sık sık çeliştiği de vurgulandı.
Davaya göre Meta, platformlarının gençler üzerindeki olumsuz etkilerini yeterince açıklamayarak tüketici koruma yasalarını ihlal ediyor. Şirket ayrıca “kamusal zarar” yaratmakla da suçlanıyor. Dava dosyasında, “Meta, çocukları bilerek hem cinsel istismar hem de ruh sağlığı açısından zayıf düşürüyor. Bunu yapmasının temel motivasyonu ise gelir elde etmek” ifadelerine yer veriliyor.
Meta ise suçlamaları reddediyor. Şirket, kullanıcıları kandırmadığını ve hizmetle ilgili potansiyel riskleri düzenli olarak açıkladığını savundu. Firma ayrıca gençleri korumaya yönelik içerik kısıtlamaları, mesajlaştıkları kişilerle ilgili bilgilendirme sistemleri ve güvenlik araçlarını örnek gösteriyor.
Meta’nın avukatı Kevin Huff ise platformlardaki risklerin her zaman anında tespit edilemediğini ve bunun teknik sınırlamalardan kaynaklandığını ifade etti. Meta ayrıca, New Mexico Başsavcılığı’nı belgeleri seçici biçimde kullanarak sansasyonel ve yanıltıcı bir tablo çizmekle suçluyor.
Bu dava, Meta’ya karşı açılan tek dosya değil. Başta da belirttiğim gibi Amerika genelinde 40’tan fazla eyalet başsavcısı, şirketin çocukları bağımlı hale getirecek şekilde platformlarını bilinçli olarak tasarladığı iddiasıyla benzer davalar açmış durumda.
Diğer taraftan Los Angeles’ta da Meta’ya karşı benzer bir yargılama sürüyor. Bu davada, 19 yaşındaki bir genç kadın, çocukken sosyal medya kullanımı nedeniyle beden algısı bozukluğu, depresyon ve kendine zarar verme düşünceleri yaşadığını öne sürüyor. Aynı davada TikTok ve Snapchat’in çatı şirketi Snap Inc. daha önce uzlaşmaya gitmişti.
15 ÜLKEDE SOSYAL MEDYAYA YAŞ SINIRI GELİYOR
Uzmanlara göre çocuklarda sosyal medya bağımlılığı; yalnızlık, depresyon, kaygı bozuklukları, dikkat sorunları, beden algısı problemleri ve uyku bozukluklarıyla doğrudan bağlantılı. Siber zorbalık da düzenleyicilerin en çok endişe duyduğu konular arasında yer alıyor. Amerikan Pediatri Akademisi’nin son raporu ise uzun süreli dijital medya kullanımının dil gelişiminde gerilemeye, öfke sorunlarına, bilişsel zayıflamaya ve hatta tip 2 diyabet riskine yol açabileceğini ortaya koymuştu.
Avusturalya, Aralık ayında yürürlüğe giren kanun ile gençlerin ve çocukların sosyal medyaya girişini yasaklamıştı. benzer şekilde Fransa, bu yasa teklifini sundu ve Eylül ayında yürürlüğe sokacak. Bu iki ülkenin ardından 16 yaş altına sosyal medya yasağı koymasının ardından tüm dünyada benzer uygulamalar da gündemde. Ülkemizin de aralarında yer aldığı Yunanistan, Polonya, Portekiz, Danimarka ve Norveç gibi 15 ülke, sosyal medya yasağı ile ilgili düzenlemeleri kademeli olarak hayata geçirmeyi hedefliyor.
