TÜİK’in 2026 Ocak verisiyle birlikte yaptığı baz yılı ve metodoloji değişikliği, manşet enflasyonu teknik olarak yukarı çekiyor. Ağırlık güncellemesi özellikle hizmetler kaleminin payını artırırken, enerji ve dayanıklı malların ağırlığını düşürdü. Bu çerçevede TCMB’nin Enflasyon Raporu’nda tahmin aralığında sınırlı bir yukarı yönlü teknik ayarlama yapması olası görünüyor. Ancak Banka’nın orta noktayı %20’nin altında tutma eğilimini koruyabileceği değerlendiriliyor.
TÜİK’ten Baz Yılı ve Metodoloji Güncellemesi
TÜİK, Ocak 2026 enflasyon verisiyle birlikte TÜFE hesaplamasında kapsamlı bir güncellemeye gitti.
-
Baz yılı 2023 yerine 2025=100 olarak değiştirildi.
-
Sınıflama sistemi COICOP-2018 (Amaca Göre Bireysel Tüketim Sınıflaması) standardına uyarlandı.
-
Harcama ağırlıkları, Eurostat önerileri doğrultusunda Ulusal Hesaplar Hanehalkı Nihai Tüketim Harcamaları verileri kullanılarak yeniden hesaplandı.
-
2003=100 bazlı uzun dönem TÜFE serisi de 2025=100 bazına uyarlanarak yeniden yayımlandı.
Bu teknik düzenlemeler, enflasyon verilerinin tarihsel karşılaştırmasını korumayı hedeflerken, kısa vadede manşet oran üzerinde yukarı yönlü bir etki yaratıyor.
Ağırlık Değişimleri: Hizmetler Öne Çıkıyor
2025 yılına göre yapılan ağırlık güncellemesinde en dikkat çekici unsur, enflasyonda en katı kalem olan hizmetler grubunun payındaki artış oldu.
-
Hizmetlerin ağırlığı yaklaşık %31,0’den %38,4’e yükseldi.
-
Dayanıklı mallar (%21,8) ve diğer temel malların (%20,8) toplam ağırlığında 3,8 puanlık düşüş gerçekleşti.
-
Enerji kaleminin ağırlığı ise %10,2’den %7,0’ye geriledi.
Hizmet enflasyonunun görece yüksek seyri dikkate alındığında, bu kompozisyon değişikliği manşet enflasyona yukarı yönlü katkı yapıyor.
Ocak Enflasyonu: Sapma Teknik Kaynaklı
Yenilenen ağırlıklarla yapılan hesaplamaya göre Ocak ayı enflasyon tahmini %4,88 olarak ortaya çıkıyor. Açıklanan %4,84’lük gerçekleşme, beklentilerle büyük ölçüde uyumlu.
Bu tablo, sapmanın esas olarak metodoloji değişikliği ve ağırlık güncellemesinden kaynaklandığını gösteriyor.
Yeni ağırlıkların 2026 yıl sonu enflasyon tahminine etkisi yaklaşık +0,8 puan olarak hesaplanıyor. TCMB de blog yazısında bu etkinin yaklaşık 1 puan civarında olabileceğini ifade etmişti.
TCMB’nin Stratejisi: Tahminlere Bağlılık
TCMB’nin 22 Ocak tarihli PPK toplantısında 150 baz puan yerine 100 baz puanlık indirimle yetinmesi, Banka’nın 2026 yıl sonu için belirlediği %19’luk üst bant hedefinin altında kalma konusundaki kararlılığına işaret ediyor.
Bu yaklaşım, yeni Enflasyon Raporu’nda:
-
Orta nokta %16,
-
Tahmin aralığı %13–19
olan ara hedefin korunabileceği beklentisini güçlendirmişti.
Ancak ağırlık güncellemesinin manşet enflasyonu yaklaşık 1 puan yukarı çekmesi nedeniyle, tahmin aralığında 1 puanlık teknik bir yukarı kaydırma yapılması olası görünüyor.
Olası Revizyon: Sınırlı ve Kontrollü
Teknik ayarlama dışında TCMB’nin yapabileceği ek bir revizyonun 1,5–2,0 puanı aşması beklenmiyor.
TCMB, tahminini sabit tutarak güçlü ve kararlı bir duruş mesajı vermek, bu yolla da enflasyon beklentilerini aşağı çekmek isteyebilir. Ancak:
-
TCMB ile piyasa beklentileri arasında halihazırda belirgin bir fark bulunuyor.
-
Şubat enflasyonuyla birlikte iki aylık kümülatif artışın %8’e yaklaşma potansiyeli var.
Bu durum, piyasanın TCMB tahminlerini daha fazla sorgulamasına yol açabilir.
Bu nedenle Banka’nın:
-
Ara hedefi sabit tutarken,
-
Tahmin aralığında sınırlı bir yukarı yönlü revizyon yapması
daha dengeli bir seçenek olarak öne çıkıyor.
Ancak böyle bir revizyonun, teknik ayarlama dahil olmak üzere, 2 puanın üzerine çıkması beklenmiyor. Orta noktanın ise %20’nin altında (örneğin %19 civarında) tutulmak isteneceği değerlendiriliyor.
Çıktı Açığı ve Talep Koşulları Belirleyici Olacak
TCMB, talep koşullarının dezenflasyon sürecine verdiği desteğin azalsa da sürdüğünü vurguluyor. Bu çerçevede:
-
Çıktı açığına ilişkin beklentiler,
-
İç talebin seyri,
-
Hizmet enflasyonundaki katılık
revizyon kararında belirleyici olacak.
Sonuç olarak, Enflasyon Raporu’nda radikal bir sürprizden ziyade, metodoloji değişikliğinin etkisini yansıtan sınırlı ve teknik bir yukarı yönlü ayarlama ihtimali daha yüksek görünüyor. TCMB’nin temel mesajı ise enflasyonla mücadelede kararlılığın sürdüğü yönünde olmaya devam edecek.
Kaynak: Baş Ekonomist Serkan Gönençler, Gedik Yatırım
