Uzun süredir “mekanik ve kural tabanlı” oldukları gerekçesiyle küçümsenen yapay zeka modelleri, “empati kurma” becerisinde şaşırtıcı bir üstünlük sergiliyor.
Yeni bir araştırma, ChatGPT ve Gemini gibi büyük dil modellerinin (LLM), empatik kalıpları analiz etme konusunda uzman olmayan insanlardan çok daha başarılı olduğunu ortaya koydu.
UZMAN SEVİYESİNDE
Yüzlerce gerçek duygusal destek görüşmesinin analiz edildiği çalışmada, yapay zekanın performansı şaşırtıcı sonuçlar verdi.
Hakemli bilimsel dergi Nature Machine Intelligence’ta yayınlanan bulgulara göre, yapay zeka modelleri, empatik iletişimin inceliklerini neredeyse insan uzmanlar kadar iyi değerlendirebiliyor.
Sıradan bir insana kıyasla ise yapay zeka, şefkatli dil kalıplarını çok daha tutarlı bir şekilde tespit edip uygulayabiliyor.
Bazı testlerde kullanıcılar, özellikle eğitim almamış insanlarla kıyaslandığında, yapay zekanın yanıtlarını daha teselli edici ve ilgili buldu.
EMPATİ SADECE İNSANLARA MI ÖZGÜ?
Geleneksel olarak empati, kişisel deneyim ve duygusal rezonansa dayanan “eşsiz bir insani beceri” olarak görülüyordu.
Ancak yapay zeka, duyguları bizzat “hissetmese” bile, empatik dilin matematiksel ve dilbilimsel yapısını çözmüş durumda. Bu durum, özellikle sağlık tavsiyesi arayan veya kişisel sorunlarını paylaşan kullanıcılar için yapay zekayı “doğrulayıcı ve rahatlatıcı” bir liman haline getiriyor.
RUHSAL DESTEK SEKTÖRÜNDE YENİ DÖNEM
Bu gelişmenin özellikle sağlık sektöründe geniş yankıları olması bekleniyor.
Örneğin doktorların ulaşılabilir olmadığı anlarda, yapay zeka araçları hastalara duygusal onay ve destek sunabilir.
Ancak uzmanlar, bu araçların insan bakımının yerini almaması, aksine onu tamamlaması gerektiğini vurguluyor; çünkü derin duygusal içgörü ve etik yargı insana özgü kalmaya devam ediyor.
Araştırmacılar önemli bir uyarıda daha bulunuyor: Yapay zekanın sunduğu empati “gerçek bir his” değil, karmaşık bir taklit. Kullanıcıların bu dijital ilgiyi “gerçek bir anlayış” olarak yorumlaması, etik riskleri ve ruhsal sorunları beraberinde getirebilir.
Uzmanlar, yapay zekanın neyi sunup neyi sunamayacağı konusunda tam bir şeffaflık olması gerektiğinin altını çiziyor.
