Orta Doğu’da İran, İsrail ve ABD arasında devam eden gerginlikler sırasında önemli bir gelişme yaşandı. İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, X sosyal medya platformu üzerinden yaptığı açıklamada, Lübnan‘da sağlanan ateşkesin ardından Hürmüz Boğazı’ndan geçişlerin serbest olduğunu bildirdi. Bu kararın hemen ardından ABD Başkanı Trump‘tan ardı ardına açıklamalar geldi.
Trump, Hürmüz Boğazı’nın açıldığını ve tüm geçişlerin mümkün hale geldiğini belirterek, “İran, Hürmüz Boğazı’nın tamamen açıldığını ve tüm geçişlere hazır olduğunu açıkladı. Teşekkürler!” şeklinde bir paylaşımda bulundu.
‘ABLUKA DEVAM EDECEK’
Trump, ikinci bir paylaşımda ise, “Hürmüz Boğazı tamamen açıldı ve ticarete, tam geçişe hazır durumda. Ancak İran’a yönelik deniz ablukası, İran ile yürütülen süreç yüzde 100 tamamlanana kadar yürürlükte kalmaya devam edecek. Bu sürecin hızlı ilerlemesi bekleniyor, zira konuların büyük bölümü zaten müzakere edilmiş durumda.” ifadelerini kullandı.
Trump, Lübnan konusunda da önemli açıklamalarda bulundu.
‘TRUMP’TAN İSRAİL’E YASAK’
ABD Başkanı’nın açıklamaları şu şekilde oldu:
ABD, muhteşem B2 bombardıman uçaklarımızın ürettiği tüm nükleer “tozu” alacak. Bu anlaşma, hiçbir şekilde para alışverişini içermeyecek. Lübnan bu anlaşmanın kapsamına dahil edilmemektedir. Ancak ABD, ayrıca Lübnan ile işbirliği yapacak ve Hizbullah meselesini uygun bir şekilde ele alacaktır. İsrail artık Lübnan’ı bombalamayacak; bu, ABD tarafından yasaklanmıştır. Yeter! Bu anlaşma Lübnan’la bağlantılı değil, ancak biz Lübnan’ı yeniden büyük yapacağız!
TRUMP, LÜBNAN ŞARTLARI DİKTE EDEREK NETANYAHU’YU KÖŞEYE SIKIŞTIRIYOR
İsrail merkezli Haaretz gazetesinin haberine göre, Netanyahu, Lübnan’da Hizbullah’ın silahsızlandırılmadığı ve İran yönetiminin büyük ölçüde sürdüğü bir ortamda, saldırıların hedeflerine ulaştığı konusunda İsrail kamuoyunu ikna etmekte zorlanıyor. Trump, dün yaptığı açıklamada, Lübnan ve İsrail’in 10 günlük ateşkes konusunda uzlaştıklarını duyurmuştu.
Netanyahu, bu ateşkesi kabul ettiklerini belirterek, Lübnan’ın güneyinde işgal ettikleri bölgelerde kalmayı sürdüreceklerini ifade etti.
Ayrıca, Washington’un, geçen yıl Gazze Şeridi’nde olduğu gibi İsrail’i Lübnan’dan çekilmeye zorlayabileceği de gündemde.
TRUMP’IN BELİRLEYİCİ ROLÜ
Lübnan’daki çatışmaların durdurulması, Trump’ın geçen hafta İran’a karşı ilan ettiği ateşkesin hemen ardından geldi. Her iki durumda da Trump, ateşkesi, İran ve Lübnan’a karşı saldırılarını sürdürmek isteyen Netanyahu’ya zorla kabul ettirdi.
Güvenlik kabinesi üyeleriyle dün yapılan telefon görüşmesinde Netanyahu, ateşkesi kabul etmenin, İsrail’in ana meselesi olan İran konusunda ABD ile pozisyonlarını koordine etme çabası olarak Trump’a bir jest olduğunu ifade etti.
İSRAİL’İN “REHİN ALINAN” DIŞ POLİTİKASI
Gazeteye göre, Netanyahu’nun iknasıyla girdiği İran’a karşı saldırıların bu aşamasında Trump, nihai hakem haline gelmiş durumda. İsrail dış politikasının Trump tarafından “ele geçirilmesi” somut bir gerçeklik haline gelmişken, Netanyahu da, Haziran 2025’te İran’a düzenlenen 12 günlük saldırıları sonlandırmaya zorlanmıştı.
Şimdi ise İran ve Lübnan’da geçici ateşkesler dayatıldı.
İsrail güvenlik kabinesi üyeleri, Trump’ın Netanyahu ve Lübnan Cumhurbaşkanı Joseph Avn ile yaptığı görüşmelerin ardından ateşkesi sağladığını duyurmasından sonra bilgilendirildi. İsrail vatandaşları da durumu Trump’ın açıklamalarından öğrendi.
NETANYAHU HEDEFLERİNE ULAŞAMADI
Netanyahu, 28 Şubat’ta belirlediği İran’a yönelik saldırıların temel hedeflerine ulaşamadı.
İran’da yönetim değişikliği yaşanmaması, zenginleştirilmiş uranyumun ortadan kaldırılmaması ve balistik füze programının durdurulmaması gibi durumlar dikkat çekiyor.
İsrail Başbakanı Netanyahu, Tahran’da yönetim değişikliği konusunda aşırı iyimser bir yaklaşım benimsedi ve Trump’ı da bu görüşe çekmeye çalıştı.
İsrail dış istihbarat servisi Mossad Direktörü David Barnea, 14 Nisan’da yaptığı açıklamada, saldırılar sona erse bile İran’da “rejimi devirme” çabasının devam edeceğini bildirdi. Ancak bu durum, esasen Washington’un tutumuna ve İran ile ABD arasında olası bir anlaşmanın şartlarına bağlı.
Pakistan’da uzun vadeli bir ateşkese dair görüşmelerin önümüzdeki hafta yeniden başlayacağı belirtiliyor. Askeri gerilimin tekrar tırmanma ihtimali olsa da son günlerde üst düzey Amerikalı yetkililer, anlaşma olasılığı konusunda iyimser bir hava estiriyor.
Batılı diplomatlar ve İsrailli uzmanlar, bir anlaşma için
