Alman Die Zeit gazetesi, Türkiye’nin çeşitli aktörlerle eş zamanlı iletişim kurabilen esnek bir diplomasi anlayışına sahip olduğunu vurguladı.
Die Zeit’da yayınlanan bir analizde, Antalya Diplomasi Forumu (ADF) ile ilgili önemli bulgulara yer verildi. Forumun, mevcut küresel güç dengelerindeki değişimleri gözler önüne serdiği ifade edildi.
Yazıda, Türkiye’nin farklı aktörlerle aynı anda iletişim kurabilen esnek diplomasi stratejisine dikkat çekildi. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın Ukraynalılar, Ruslar, Ermeniler, Azerbaycanlılar, İranlılar ve Amerikalılar ile diyalog kurması, bu durumu destekleyen bir örnek olarak gösterildi. Bu durum, Türkiye’nin politikalarının bir sarkaç gibi ileri geri hareket ettiğini ortaya koyuyor.
Analizde, Türkiye’nin geçmişte geniş bir ilişki ağı kurarak, çatışmalarda arabulucu ve ihtiyaç anında yardımsever bir aktör olarak kendini giderek daha başarılı bir şekilde konumlandırdığına vurgu yapıldı.
Bu bağlamda, Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov’un forumda yer alması, Türkiye’nin tüm taraflara açık diplomatik yaklaşımının bir kanıtı olarak değerlendirildi.
Analizde, “Kararlar, odada bulunanlar tarafından alınır” şeklindeki diplomasi anlayışına referans verilerek, Antalya’da gerçekleştirilen zirvenin bu gerçeği bir kez daha ortaya koyduğu belirtildi.
Erdoğan’ın forumun açılışında Türkiye’yi “barışın anahtarı” olarak tanımladığı ve organizasyonu “geleceğe dair bir umut platformu” şeklinde nitelendirdiği de aktarıldı.
Öte yandan, Avrupa’nın, özellikle Almanya’nın, değişen dünya düzenine hızlı bir şekilde uyum sağlayamadığı eleştirisi yapıldı.
ABD’nin küresel rolünü kademeli olarak azaltmasının ardından bölgesel aktörlerin öneminin arttığı ifade edilirken, Avrupa Birliği’nin bu yeni düzende nasıl bir konum alacağına dair belirsizlikler olduğu kaydedildi.
Antalya’daki görüşmelerde AB’nin sınırlı bir rol üstlendiğine dikkat çekilirken, büyük Avrupa ülkelerinden üst düzey katılımın olmaması da eleştirildi.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın forum aracılığıyla geniş uluslararası ilişkiler ağına dair göstergeler sunduğu, buna karşın Almanya’nın bu ağın dışında kaldığı belirtildi.
Zirveye katılan Hessen Eyaleti Uluslararası İlişkiler Bakanı Manfred Pentz’in, daha fazla üst düzey Alman siyasetçinin forumda yer almasının “stratejik açıdan akıllıca olacağı” yönündeki görüşü de analizde yer aldı. Dünya geleceğinin tartışıldığı bir platformda Almanya’nın yokluğunun dikkat çekici olduğu ifade edildi.
Sonuç olarak, “Dünya Antalya’da geleceği tartışırken Almanya kapının dışında kaldı.” değerlendirmesi yapıldı.
