Milli Savunma Bakanlığı kaynaklarından elde edilen bilgilere göre; İsrail donanmasının, Gazze’ye insani yardım ulaştırmayı hedefleyen Küresel Sumud Filosu’na yönelik uluslararası sularda gerçekleştirdiği müdahale, uluslararası hukuk ve deniz yetki alanları açısından önemli tartışmalara yol açtı.
Girit’in yaklaşık 80 deniz mili batısında ve Yunanistan’ın arama-kurtarma sorumluluk sahası içerisinde bulunan filoya yönelik müdahalede, iletişim sistemlerinin engellenmesi, insansız hava araçlarıyla taciz yapılması ve bazı gemilere fiili müdahalelerde bulunulması tespit edildi. Olayın, insani yardım taşıyan sivil unsurlara yönelik gerçekleşmesi nedeniyle, başta Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi (UNCLOS) olmak üzere uluslararası hukukun temel ilkelerinin ihlal edildiği vurgulandı. Ayrıca, serbest seyrüsefer hakkı, yaşam hakkı ve sivil mülkiyetin korunmasına dair normların bu tür müdahalelerle zedelendiği ifade edildi.
“YUNANİSTAN PASİF BİR TUTUM SERGİLEDİ”
Kaynaklar, söz konusu müdahalenin ardından, İsrail unsurlarının alıkoyduğu mürettebatı taşıyan geminin bir Yunan limanına yönlendirilmesinin ve bu sürecin Yunan makamlarınca engellenmemesinin Atina yönetimine yönelik eleştirileri artırdığını belirtti. Başbakan Miçotakis ve Savunma Bakanı Dendias’ın politikalarının, Yunanistan’ın deniz yetki alanları ve egemenlik hakları bakımından tartışma yarattığı ifade edilmektedir. Yunanistan’ın kendi arama-kurtarma sorumluluk sahasında meydana gelen bir olay karşısında pasif bir tutum sergilemesi, uluslararası yükümlülüklerini göz ardı ettiğini göstermektedir. Bu durum, Yunan kamuoyunda ‘Bölgedeki hassas dengelerin olumsuz etkilendiği ve deniz yetki alanlarına ilişkin Yunanistan’ın iddialarının uluslararası düzlemde zayıflamasına yol açtığı’ şeklinde eleştirilmektedir. İsrail’in Gazze’deki askeri faaliyetleri ve insani yardım girişimlerine yönelik müdahaleleri birlikte değerlendirildiğinde, uluslararası hukuk normlarının sahada giderek daha fazla tartışmaya açıldığı görülmektedir. Bu gelişmeler, yalnızca bölgesel güvenlik dengelerini etkilemekle kalmayıp, aynı zamanda küresel ölçekte hukuk temelli düzenin sürdürülebilirliğini de tehlikeye atabilecek nitelik taşımaktadır.
