Kamu ve özel sektörde çalışan annelerin doğum izni süresinin 24 haftaya çıkarılmasına yönelik yeni yasal düzenleme yürürlüğe girmiş olup, uygulama aşamasına geçildi. Ek doğum izni için başvurular bugün itibarıyla alınmaya başlanıyor. İlk olarak 20 bin annenin bu düzenlemeden faydalanması bekleniyor. Başvuruların nasıl yapılacağı, ne zaman başlayıp biteceği ve mevcut doğum izninde olan annelerin durumuyla ilgili tüm detaylar İŞ’İN DOĞRUSU’nda ele alınıyor.
– DÜZENLEME NE GETİRİYOR?
Yeni düzenlemeye göre, doğum izni süresi, doğumdan önce 8 hafta, doğum sonrası ise 16 hafta olmak üzere toplamda 24 haftaya uzatıldı.
– İKİZ BEBEĞİ OLANLARIN İZNİ NE KADAR OLACAK?
Çoğul gebelik durumunda ilave doğum izni süresi 18 haftadan 26 haftaya çıkarıldı. Beklenen doğum tarihinden 8 hafta öncesine kadar sağlık durumunun çalışmaya uygun olduğunu belgeleyen kadınlar, doğumdan önceki 3 haftaya kadar çalışmaya devam edebiliyorlardı. Yapılan düzenlemeyle bu süre 2 haftaya düşürüldü ve doğum sonrası aktarılabilecek süre 1 hafta uzatıldı.
– EK DOĞUM İZNİNDEN YARARLANMAK İÇİN SON TARİH NE?
Analık izni süresi dolmuş ancak doğumun gerçekleştiği tarihten itibaren 24 haftalık süreyi 1 Nisan 2026 tarihine kadar tamamlamamış annelere, talepleri doğrultusunda 8 hafta ek analık izni verilecektir.
– DOĞUM İZNİNDEN YARARLANMAK İÇİN NE ZAMAN DOĞUM YAPMIŞ OLMAK GEREKİYOR?
8 haftalık ek haktan faydalanabilmek için doğumun 16 Ekim 2025 tarihinden sonra gerçekleştirilmesi gerekiyor. 15 Ekim 2025 ve öncesinde meydana gelen doğumlar, bu yeni düzenlemeye dahil olmayacak.
– İZİN HESAPLAMASI NASIL YAPILACAK?
Düzenlemeye göre, 1 Nisan 2026’dan geriye doğru 168 gün sayılacak. 16 Ekim 2025 ve sonrasındaki doğumlar için anneler izinden yararlanabilecek.
– BAŞVURULARIN BAŞLAMA VE BİTİŞ TARİHLERİ NE?
Doğum izni hakkından yararlanacak olanlar, 10 iş günü içerisinde çalıştıkları kuruma başvurarak düzenlemeden faydalanabilecek. Başvurular bugün (4 Mayıs) itibarıyla başlamış olup, 15 Mayıs Cuma günü mesai saati bitimine kadar sürecektir.
– DOĞUM İZNİNDE OLANLAR NE YAPACAK?
Özel sektör ve kamu kurumlarında çalışan, fakat hali hazırda doğum izninde bulunan annelerin rapor süreleri SGK tarafından güncellenecek. Bu durumda olan anneler, sistem üzerinden doğum izninin bitiş tarihini kontrol edebilecek.
İLAVE DOĞUM İZNİNDEN KAÇ KİŞİ YARARLANACAK?
İlk etapta ilave doğum izninden faydalanacak çalışan annelerin sayısının 20 bin civarında olması bekleniyor. SGK’nın kamu ve özel sektördeki doğum izni başvuruları üzerinden yapacağı çalışmalar neticesinde bu rakamın artacağı öngörülüyor.
DOĞUM İZNİ ÜCRETLERİNİN DURUMU NASIL OLACAK?
Doğum izni geçici rapor ücretleri, güncellenen tarihler üzerinden hesaplanacak. Ödemeler 24 hafta üzerinden gerçekleştirilecek. SGK’lı annelere 120 gün yerine 168 gün üzerinden hesaplama yapılacak ve izin süresi boyunca en az 123 bin 312 TL ödenecek. Brüt maaş ortalaması 35 bin TL olanlar için bu rakam 130 bin 667 TL, 40 bin TL olanlar için 149 bin 333 TL, 50 bin TL olanlar içinse 186 bin 667 TL olacaktır. Devlet memuru annelere ise doğum izni süresince tam maaş ödemesi yapılacak. Yeni anne olan bir memur bu süre zarfında 247 bin 560 TL alacak.
ÜCRETSİZ DOĞUM İZNİ
Diğer yandan, ücretsiz doğum izni ve yarı zamanlı çalışma gibi imkanlardan yararlanma oranları oldukça düşük. Çalışan kadınların yalnızca yüzde 24.22’si ücretsiz doğum izni kullanıyor.
NE KADAR DOĞUM DESTEK ÖDEMESİ YAPILDI?
1 Ocak 2025 itibarıyla doğan ilk çocuğa 5 bin liralık tek seferlik, ikinci çocuğa aylık 1.500 lira, üç ve sonraki çocuklar için aylık 5 bin lira destek sağlanacak. Ödemeler, çocuk 5 yaşına gelene kadar kesintisiz yapılacak. Destek ödemeleri için başvurular 8 Nisan itibarıyla e-devlet üzerinden alınmaya başlandı. Geçen hafta itibarıyla 287 bin 518 başvuru yapıldı. En fazla başvuru, 116 bin 594 ile birinci çocuk için gerçekleşti. İkinci çocuk için başvuru oranı yüzde 31, sayısı ise 88 bin 982 oldu. Üçüncü çocuk için başvuru oranı yüzde 18, 51 bin 843 olarak kaydedildi. Üç veya daha fazla çocuğu olan ailelerin başvuru oranı ise yüzde 10 ile 30 bin 99 olarak belirlendi. En çok başvuru yapan iller arasında İstanbul, Ankara ve Şanlıurfa öne çıkıyor. İlk ödemelerin bu ay içerisinde yapılması planlanıyor.
DEVLETİN KAYBI 1.3 TRİLYON TL
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile BM’nin hazırladığı rapora göre, 2016-2024 döneminde doğum sonrası işten ayrılarak kayıtlı istihdama
