Gizli ses kayıt cihazları ve gizli kameralar, internette sıradan bir elektronik ürün gibi satılıyor. Oysa bu cihazlar, kişilerin bilgisi ve rızası olmadan kullanıldığında ağır cezalar doğuran suçların aracı. Satıcılarla yapılan görüşmeler, yasa dışı faaliyetlerin gerçekleştirildiği bu araçların nasıl olağan bir ticari ürüne dönüştürüldüğünü ortaya koyuyor. Bilgi almak amacıyla aradığımız bir satıcı, gizli dinleme cihazlarını Wi-Fi ya da SIM kartlı olarak ikiye ayırarak tanıttı. Sabit bir yerde kullanılacak cihazlar için Wi-Fi bağlantısının yeterli olduğunu, araçta ya da hareket halinde kullanılacak modeller için ise SIM kartlı sistemlerin tercih edilmesi gerektiğini söyledi.
‘Sıkıntı olmaz’
Satıcı, prize takılan gizli kameralı modelin yaklaşık 3 bin lira olduğunu, cihazın 180 derece görüş açısına sahip bulunduğunu ve Wi-Fi bağlantısı olan bir yerde telefon üzerinden 7/24 izleme yapılabildiğini anlattı. Yaptırımların ağır olduğunu bildiğimi söyleyip korktuğumu dile getirdiğimde ise “Sıkıntı olmaz. Zaten cihazın üzerinde size ait olduğunu belli edecek hiçbir şey yok” yanıtı geldi. “Bu işler yasal değil, değil mi?” diye sorduğumda, “Sıkıntı yaşamazsınız, bizim satışımız da yasal. Fatura kesiyoruz, garanti veriyoruz” yanıtını veren satıcı, araç için gizli dinleme cihazının 4 bin 600 TL; sabit kullanım için kameralı modelin 3 bin 300 TL olduğunu söyledi. İki yıl garantili olan bu ürünler, kargo ile teslim ediliyor.
‘Telefon gibi çalışıyor’
Başka bir satıcı da ortam dinleme cihazlarını şöyle tanıttı: “Bir odadaki konuşmayı dinleyebilirsiniz ama yan odaları dinleyemezsiniz. SIM kartlı sistemde, cihazın içine taktığınız SIM kart numarasını normal telefon gibi arıyorsunuz. Aradığınızda ortam dinlemesi başlıyor. Cihaz, bir telefon hattı gibi çalışıyor, arandığında bulunduğu ortamı canlı olarak dinletiyor.” Wi-Fi üzerinden çalışan modeller için ise satıcı şu detayı verdi: “Cihazı koyacağınız yerin internet şifresini bilmeniz gerekiyor. Telefonunuzdan iki dakikada ayar yapıyorsunuz. Sistem, gizli dinlemenin yapılacağı mekânın internet altyapısını kullanarak çalışıyor.”
SATICIDAN TAKTİKLER…
‘Müzik kutusu hediye edersin’
Bir satıcı ortam dinleme cihazı için “Yakalanırsam ne olur?” sorusuna şu yanıtı verdi: “Bir sıkıntı olacağını düşünmüyorum. Mesela bir ofiste kullanacaksanız, müzik kutusu hediye edersiniz. Müzik kutusunun içine koyarsınız, kimse anlamaz.” Ürün linki attığında satışın yasal olup olmadığını sorunca “Kullanımı yasal değil” cevabını verdi.
‘Satın almak değil, kişinin rızası dışında kullanmak suç’
Avukat Kürşat Ergün, bir ses kayıt cihazının ya da kameranın satılması ve satın alınmasının tek başına suç teşkil etmediğini belirtti. Erdoğan, “Ancak bu cihazların kişilerin bilgisi ve rızası dışında kullanılması, ağır cezalarla karşılık buluyor. Hukuk o cihazla yapılan fiile bakar. Özellikle gizli kameralarla elde edilen mahrem görüntüler ağır sonuçlar doğurabilir. Bir ortamda ses ya da görüntü kaydı alınacaksa, bunun mutlaka açık rızaya dayanması gerekir. Kişiler bilgilendirilmeden yapılan kayıtlar, hem özel hayatın gizliliğinin ihlali hem de kişisel verilerin hukuka aykırı elde edilmesi suçunu oluşturur” dedi.
6 yıla kadar hapis
Erdoğan, “Özel hayatın gizliliğini ihlal suçunun cezası 2 yıldan 6 yıla kadar hapis. Ayrıca elde edilen ses ve görüntüler kişisel veri niteliği taşıyorsa, kişisel verilerin hukuka aykırı şekilde elde edilmesi ve kullanılması suçu da gündeme gelir” diye konuştu.
Tespit hizmeti 1000 dolardan dan başlıyor
Gizli kamera ve dinleme cihazı tespiti yapan Güvenlik Sistemleri Uzmanı Mevlüt Bakırtaş, daha çok belediyeler, siyasiler ve büyük kurumların bu hizmeti aldığını belirtti. Bakırtaş, “Yönetim kurulu başkan odalarında çok yaptırılıyor. Zaman zaman vatandaşlar da geliyor, dinlendiğinden şüpheleniyor. Cihazlar genelde uzun süre çalışabilmesi için elektrik olan yerlere konuluyor. Bazılarında pil oluyor. Üç ayda bir düzenli çağıran, periyodik kontrol isteyenler oluyor. Tespit hizmeti ise 1000 dolarla 10 bin dolar arasında değişiyor. Alanın büyüklüğüne göre fiyat belirleniyor” dedi.
7-10 gün kesintisiz izleme
■ “Sail Echo gizli ses dinleme ve kayıt cihazı (SIM kartsız)” adıyla satışa sunulan bir cihazın satış fiyatı 3 bin 300 TL. Ürünün tanıtımında “gelişmiş teknoloji, yüksek hassasiyetli mikrofon ve ortam seslerini anlık olarak dinleme” gibi ifadeleri yer alıyor. İlanda, mikrofon hassasiyetinin ayarlanabildiği, uzak ve yakın seslerin net biçimde algılanabildiği özellikle belirtiliyor.
■ Bir diğer sitede “Uzaktan ses duyma (dinleme) ve kayıt cihazı SIM kartlı” başlığıyla satışa sunulan farklı bir model yer alıyor. Bu cihazın fiyatı 4 bin 950 TL. Ürün, dünyanın en küçük konum belirleme ve ses algılama çözümlerinden biri olarak sunuluyor. Cihazın, 7-10 gün aktif kullanımı, 7/24 kesintisiz izleme kapasitesi olduğu belirtiliyor.
