Ocak ayında bütçe açığı yıllık bazda artsa da beklentilerin altında kaldı. Vergi gelirlerindeki güçlü artış ve faiz dışı performanstaki görece olumlu tablo dikkat çekerken, uzmanlar mali disiplinin sürdürülebilirliği konusunda temkinli iyimser bir duruş sergiliyor. 2026 için bütçe açığı/GSYH oranının %3,4–%3,5 bandında gerçekleşmesi bekleniyor.
Ocak’ta Açık Artış Gösterdi Ancak Beklentinin Altında Kaldı
Hazine ve Maliye Bakanlığı verilerine göre yılın ilk ayında:
-
Bütçe gelirleri yıllık %55 artarak 1.421,2 milyar TL’ye
-
Bütçe giderleri %49 artışla 1.635,8 milyar TL’ye ulaştı.
Böylece Ocak ayında bütçe açığı yıllık %54,1 artarak 214,5 milyar TL oldu. Ancak gerçekleşme piyasa beklentilerinin altında kaldı.
12 aylık kümülatif dönemde ise:
-
Bütçe açığı: 1.874 milyar TL
-
Faiz dışı fazla: 473 milyar TL
Veriler, faiz dışı harcamaların reel bazda sınırlı artış göstermesi sayesinde bütçe tarafında nispeten güçlü bir görünüm oluştuğuna işaret ediyor.
Al Baraka Türk: Faiz Dışı Harcamalar Görece Kontrollü
Al Baraka Türk değerlendirmesinde, faiz dışı harcamaların reel bazda sınırlı artışının bütçedeki göreli dayanıklılığı ortaya koyduğunu belirtti.
Ocak ayında gider kompozisyonu şöyle şekillendi:
-
Cari transferler %27 artışla 513,6 milyar TL’ye yükseldi ve faiz dışı giderlerin %44’ünü oluşturdu.
-
Personel giderleri yaklaşık %40 artışla 502,3 milyar TL’ye çıktı ve faiz hariç harcamaların %43’ünü oluşturdu.
-
Sermaye giderleri ise %35 daralarak bütçe üzerindeki baskıyı sınırladı.
Gelir tarafında ise:
-
Vergi gelirleri %49 (reel %14) artarak 1.181 milyar TL oldu.
-
Gelir vergisi %72’ye yakın artışla 338,3 milyar TL’ye çıktı.
-
Dahilde alınan KDV %81 artarak 298,7 milyar TL ile en güçlü artışı kaydetti.
-
ÖTV ve harçlar ise enflasyonun altında artış gösterdi.
Bankaya göre vergi gelirlerindeki güçlü performans bütçe dengesini destekleyen temel unsur oldu.
Şeker Yatırım: Para ve Maliye Politikası Eşgüdümü Güçleniyor
Şeker Yatırım, Ocak ayında birincil bütçe dengesinin görece pozitif performans sergilediğini vurguladı.
Kuruma göre:
-
Vergi gelirlerini artırıcı
-
Harcamaları sınırlayıcı maliye politikaları
para politikasıyla eşgüdümü güçlendiriyor.
2025’te maliye politikasının öngörülenden daha iyi bir kapanış yaptığına dikkat çeken Şeker Yatırım, 2026’da da dezenflasyon sürecini destekleyen bir mali duruş görülebileceğini belirtti.
Politika faizindeki düşüşlerin kısa vadeli borçlanma maliyetlerini azaltabileceğine işaret eden kurum, mali disiplin çıpasının yeniden tesis edilmesinin makro kırılganlıkları azaltacağını ifade etti.
Ancak gelir ve gider kalemlerinde enflasyon üzerindeki artışların dezenflasyon patikasına dair soru işaretleri doğurduğu da not edildi. Özellikle KDV gelirlerindeki artış, iç talebin canlı seyrettiğine işaret ediyor.
Tacirler Yatırım: Harcama Dinamikleri Yakından İzlenmeli
Tacirler Yatırım, Ocak verilerinin faiz dışı performansın güçlü seyrettiğini gösterdiğini ancak mali disiplinin sürdürülebilirliği açısından harcama dinamiklerinin dikkatle izlenmesi gerektiğini belirtti.
Kurumun 2026 bütçe açığı tahmini:
-
2,8 trilyon TL
-
GSYH’nin yaklaşık %3,4’ü
Hatırlanacağı üzere 2025’te bütçe açığı 1,8 trilyon TL ile Orta Vadeli Program (OVP) hedefi olan 2,2 trilyon TL’nin altında gerçekleşmişti.
Tacirler’e göre açığın OVP’nin altında kalmasında gelir performansı belirleyici olurken, harcama tarafında yapısal ve kalıcı bir sıkılaşmaya dair güçlü sinyaller bulunmuyor. Mevcut tablo, kalıcı mali konsolidasyondan ziyade harcama kompozisyonundaki geçici iyileşmelere işaret ediyor.
Gedik Yatırım: 2026’da Açık %3,5 Seviyesinde Kalabilir
Gedik Yatırım, 2026’da bütçe açığı/GSYH oranının OVP projeksiyonlarına paralel şekilde %3,5 civarında, hatta sınırlı ölçüde altında gerçekleşebileceğini öngörüyor.
Kurumun değerlendirmesinde:
-
2025’te vergi gelirlerinin hedefleri aşması
-
2026’da da benzer bir potansiyelin bulunması
olumlu unsur olarak öne çıkıyor.
Ancak faiz harcamalarındaki olası yukarı yönlü sapmanın bu olumlu tabloyu dengeleyebileceği belirtiliyor.
Ayrıca 2026 bütçesinde deprem harcamaları için 600 milyar TL’nin üzerinde ödenek ayrılması, bu kalemin bütçe üzerindeki yükünün süreceğine işaret ediyor.
Faiz dışı harcamalarda kontrollü artış varsayımı altında, merkezi bütçe açığının yıl sonunda OVP hedeflerine yakın bir seviyede gerçekleşmesi bekleniyor.
Genel Değerlendirme
Ocak bütçesi, faiz dışı performans açısından görece olumlu bir tablo sunuyor. Vergi gelirlerindeki güçlü artış mali disiplini desteklerken, harcama tarafında kalıcı bir sıkılaşma olup olmadığı tartışma konusu olmaya devam ediyor.
Uzman görüşleri genel olarak:
-
2026’da bütçe açığı/GSYH oranının %3,4–%3,5 bandında kalabileceği
-
Ancak faiz harcamaları ve harcama kompozisyonunun kritik belirleyici olacağı yönünde birleşiyor.
- Sermaye transferlerinde yavaşlama da disiplin işareti.
- Gelir vergisi hasılatında artış Şimşek’in vergi toplama hamlesinin başarısına işaret ediyor.
Mali disiplin çıpasının korunması, dezenflasyon sürecinin başarısı ve makro kırılganlıkların azaltılması açısından belirleyici olacak. AKP kulislerinde seçimin Kasım 2027’de yapılacağı konuşulurken, Maliye’nin bu sene harcamaları elden geldiğince kısarak, seçim dönemi için hazırlık yapması muhtemel.
Atilla Yeşilada ve Güldem Atabay tarafından kaleme alınan özel raporlarımıza abone olmak ister misiniz? Raporlarımız kurumsal müşterilere yöneliktir. Abonelik ücretlidir. Koşulları öğrenmek için bize e-mail atın: [email protected]
