İSMAİL ŞAHİN – Avrupa’da özellikle Amerika kıtasından dijital göçebeler için Portekiz adeta bir çekim merkezi olmuş durumda. Avrupa’da dijital göçebelik için ilk adım atan ülkelerden birisi olan Portekiz, D8 ismini verdiği bu vize programını 2022 Ekim ayında başlatmış.
Portekiz’in D8 Dijital Göçebe Vizesi, uzaktan çalışanlar, serbest meslek sahipleri ve girişimciler için Avrupa’daki en cazip oturum programlarından biri olarak öne çıkıyor. Portekiz 2026 itibarıyla hem yaşam kalitesi hem de uzun vadeli oturum imkânı sunmasıyla dijital göçebelerin ilk tercihleri arasında yer alıyor. Aylık en az 3.480 euro gelir şartıyla verilen D8 vizesi, Schengen bölgesinde serbest dolaşım hakkı tanırken, belirli koşullarla kalıcı oturum ve vatandaşlığa giden yolu da açıyor. D8 tipi ulusal vize, uzaktan çalışanlara hem geçici kalış hem de uzun vadeli yerleşim imkânı sunuyor. Vize ilk aşamada 1 yıllık ya da oturum odaklı uzun dönemli olarak verilir ve şartlar devam ettiği sürece 5 yıla kadar uzatılabiliyor. 5 yılın sonunda kalıcı oturum ve Portekiz vatandaşlığı mümkün olabiliyor.
Dijital Medya Ajansı sahibi olan Ümit Ateş bir yıl önce Portekiz’de dijital göçebe serüvenine atılmış. İlk başvuru yaptığında kendisine 4 aylık bir vize verilmiş ve bu sürede evrakları hazırlayıp başvuru yapması istenmiş. Dijital ajans tecrübesi sayesinde evrakları hızlı bir şekilde hazır eden Ateş Portekiz’e gitmiş. Daha önce Erasmus programı çerçevesinde Portekiz’de 3 ay kalana Ateş bu ülkeyi çok beğendiği için ve işini de yurt dışına açarak dahada da geliştirmek istediği için tercihini Portekiz’den yana kullanmış.
‘Bürokrasi çok yavaş’
Üniversitede orman endüstri mühendisi eğitimi alan Ateş, “İşimi hiç bir zaman yapmadım, sanat müzik yapıyordum. Başvuru sürecini tamamen kendim takip ettim. Ama bürokrasi çok yavaş. İlk etapta benim başvuru belgelerimi almadılar. Vizem bitiyordu, tedirgin oldum. Bana bir belge verdiler. Polis durdurunca işime yarıyordu, ama ülkeden çıkıp tekrar geli gelmiyordum. Resmen beni dijital bir hapishaneye koydular. Başvuru 6 ay sürdü. İki yıl bekleyenler de oluyormuş. Sonunda 2 yıl oturum aldım. üç yıl uzatabilme olanağım var. 5. yılın sonunda da kalıcı oturum alınabiliyor” dedi.
‘Bize iyi davranıyorlar’
Portekiz insanının Türklere karşı çok iyi davrandığına işaret eden Ateş, “Belediyeye gidiyorum Türk olduğumu duyan, ‘biz de seneye tatile gelmek istiyoruz’ diyor. İstanbul ve Kapadokya’yı çok görmek istiyorlar. Portekiz’i Türkiye’den tek farkı nüfusun çok az olması. Lizbon İstanbul’un 50’li yıllardaki haline benziyor. En uzak yer 15 dakika. Güvenlik açısından hiç bir sıkıntı yok. Dezavantaj olarak yemek kültürlerinin olmaması, yüksek ev kiraları. Kişisel beklenti çok önemli. Bu ülkeye gider orada iş yaparım diye düşünmeyin, çok zor” dedi.
2026 Güncellemesi
Portekiz’de 2015 yılında 500 binden az olan göçmen sayısı 2024’te 1.5 milyonunu üzerine çıktı. Yani nüfusun yüzde 10’u artık yabancı. Son 7 yılda Amerikalıların sayısı 7 katına çıktı. 48 bin ingiliz var. Hal böyle olunca muhalefet de duruma tepki gösterdi. 23 Haziran 2025’te Portekiz hükümeti, vatandaşlık yasasında önemli bir değişiklik önerdi:
■ Vatandaşlık için gereken asgari ikamet süresinin 5 yıldan 10 yıla çıkarılması
■ Sürenin, oturum kartının verilmesinden sonra başlaması
■ Bu düzenleme 28 Ekim 2025’te Parlamento’dan geçti ancak Anayasa Mahkemesi incelemesi süreci devam ediyor.
D8 vizesi:
■ Geçerlilik: Portekiz’e girişten sonra 2 yıllık oturum iznine çevrilir
■ Uzatma: 3 yıl daha
■ Avantaj: Kalıcı oturum ve vatandaşlık yolu açık
■ Aile: Dahil edilebilir
Temel kriterler:
■ AB ve EFTA dışı ülke vatandaşı olmak
■ Tamamen uzaktan çalıştığını belgelemek
■ Aylık en az 3.480 euro gelir
■ En az 1 yıllık konaklama sözleşmesi sunmak
Neden cazip?:
■ Ilıman iklim
■ Güvenli şehirler ■ İnternet altyapısı
En iyi 7 şehir
■ Porto: Tarih, şarap, coworking kültürü
■ Lizbon: Start-up ekosistemi, gece hayatı
■ Peniche: Sörf ve sade yaşam
■ Braga: Genç nüfus, teknoloji merkezi
■ Sagres: Sörfçü dijital göçebeler
■ Coimbra: Sakin, akademik atmosfer
■ Ponta do Sol (Madeira): Dijital Göçebe Köyü
Avantajlar
■ Portekiz’de yasal ikamet
■ Düşük ret oranı
■ Vergi avantajları
■ Yüksek kaliteli ve düşük maliyetli sağlık sistemi
■ Aileler için iyi eğitim olanakları
■ Güçlü uzaktan çalışma kültürü
Yaşam Maliyeti
■ 1+1 daire (şehir merkezi): 1.000-2.000 euro
■ Faturalar: 150-180 euro
■ Market harcaması: 300-500 euro
■ İnternet&telefon: 40-90 euro
■ Toplu taşıma: 30-40 euro
AKDENİZ AŞIKLARINA: YUNANİSTAN
Düşük yaşam maliyetleri ve yıl boyu güneşli hava koşulları göz önüne alındığında, zaten popüler bir turizm destinasyonu olan Yunanistan dijital göçebeler için öne çıkıyor. İlk kez 2022 yılında yürürlüğe giren Yunanistan’ın Dijital Göçebe Vizesi (Greece Digital Nomad Visa), 2026 itibarıyla net gelir şartları ve görece kolay başvuru süreciyle dijital göçebeler tarafından daha fazla tercih edilmeye başlanmış. Aylık en az 3.500 euro gelir şartıyla veriliyor ve Yunanistan’da 1 yıllık yasal ikamet imkânı sağlıyor. Şartların korunması halinde vize süresi, Nomad Residence Permit ile iki yıl daha uzatılabiliyor. Eğer eşleri de katılıyorsa aylık asgari kazancın 4 bin 200 euro olması şartı aranıyor.
Selanik favori
Ancak bu program, doğrudan vatandaşlığa giden otomatik bir yol sunmuyor. Başvuru sahiplerinin bir iş sözleşmesi olduğu, serbest çalışıyorlarsa Yunanistan dışındaki bir şirket ya da müşteriler tarafından düzenli olarak istihdam edildiklerini göstermeleri şart. Dijital göçebe programı kapsamında, vize ve izin sahipleri yedi yıl boyunca yüzde 50 vergi indirimi hakkına sahip. Salanik’in güçlü öğrenci ve expat topluluğu, Türkiye’den dijital göçebeleri de bu kente çekiyor.
Temel kriterler
■ AB / AEA / İsviçre dışı ülke vatandaşı olmak
■ Yunanistan merkezli bir şirket için çalışmamak
■ Aylık en az 3.500 euro düzenli gelir göstermek
■ Aile ile başvuru yapılması halinde eş için yüzde 20, çocuk başına yüzde 15 gelir artışı.
Vize süresi ve uzatma
Yunanistan Dijital Göçebe Vizesi iki aşamalı bir yapı sunuyor:
■ İlk vize süresi: 12 ay
■ Uzatma: Şartlar devam ettiği sürece 2 yıl
Not: Bu vize, kalıcı oturum ve vatandaşlık garantisi sağlamaz.
En iyi 7 şehir
■ Atina Kültür, start-up ve coworking alanları
■ Selanik Genç nüfus, üniversite kenti
■ Girit Doğa ve sakin yaşam
■ Heraklion Uzaktan çalışan topluluklar
■ Rodos Adada uzun süreli yaşam
■ Patras Uygun maliyetli şehir hayatı
■ Naxos Yavaş yaşam ve deniz
Neden cazip?
■ Akdeniz iklimi
■ Yüksek güneşlenme süresi
■ Büyük şehirler ve adalarda coworking kültürü
■ Görece düşük gelir eşiği
■ Uzaktan başvuru imkânı
Yaşam maliyeti
(Aylık Ortalama)
■ 1+1 daire (şehir merkezi): 800-1.500 euro
■ Faturalar: 120-180 euro
■ Market harcamaları: 250-400 euro
■ İnternet & telefon: 30-60 euro
■ Toplu taşıma: 30-40 euro
HER YIL YENİLENİYOR: İTALYA
İtalya, Nisan 2024’te hayata geçirdiği Remote Worker (Dijital Göçebe) Vizesi ile Avrupa’daki en yeni programlardan birini sunuyor. 2022 sonunda yasal çerçevesi oluşturulan ve 2024 itibarıyla fiilen uygulanmaya başlanan vize, 2026’ya gelindiğinde özellikle nitelikli dijital göçebeler ve beyaz yakalı uzaktan çalışanlar arasında ilgi görüyor. İtalya Dijital Göçebe Vizesi, freelance çalışanlar (digital nomads) ile bir şirkete bağlı uzaktan çalışanları (remote workers) kapsıyor. Başvuru sahiplerinin işleri tamamen dijital araçlar üzerinden yürütülmeli ve İtalya merkezli bir işverene fiilen bağlı olmamaları gerekiyor. Vize, ilk aşamada 1 yıllık ulusal vize olarak veriliyor ve İtalya’ya giriş sonrası oturum kartına (Permesso di Soggiorno) çevriliyor. Şartlar devam ettiği sürece her yıl yenilenebiliyor.
Temel Kriterler
■ AB / AEA vatandaşı olmamak
■ Yüksek nitelikli meslek grubuna dahil olmak
■ En az 3 yıl deneyim ■ Uzaktan çalışıldığını belgelemek
■ Yıllık en az 24.789 euro yasal gelir
■ İtalya’da kira sözleşmesi veya tapu sunmak
Neden cazip?
İtalya, özellikle kariyer ve yaşam kalitesi dengesini önemseyen dijital göçebeler için öne çıkıyor:
■ Akdeniz yaşam tarzı
■ Tarih, kültür ve gastronomi
■ Schengen bölgesinde serbest dolaşım
■ Büyük şehirlerde gelişen coworking ekosistemi.
En iyi 7 şehir
■ Milano: Finans, teknoloji, start-up ekosistemi
■ Roma: Uluslararası yaşam, kültür
■ Floransa: Yaratıcı profesyoneller
■ Bologna: Akademik ve dijital merkez
■ Torino: Uygun maliyet, yüksek yaşam kalitesi
■ Napoli: Akdeniz yaşamı
■ Palermo: Güney İtalya’da sakin tempo
Yaşam maliyeti
■ 1+1 daire (şehir merkezi): 900-1.800 euro ■ Faturalar: 150-220 euro ■ Market harcamaları: 300-500 euro ■ İnternet & telefon: 35-70 euro ■ Toplu taşıma: 30-50 euro
Göçebe ve uzaktan çalışan ayrımı
İtalya vizesi iki ayrı kategoriye ayrılıyor…
Digital Nomads: ■ Freelance çalışanlar ■ Danışmanlar ■ Bağımsız uzmanlar
Remote Workers: ■ Yabancı bir şirkete bağlı çalışanlar ■ İşlerini tamamen uzaktan yürütenler
Vize süresi ve oturum:
■ Vize süresi: 1 yıl ■ Giriş sonrası:
8 iş günü içinde Permesso di Soggiorno* başvurusu zorunlu
■ Uzatma: Şartlar korunursa her yıl yenilenebilir
*Permesso di Soggiorno, İtalya’daki yasal ikametin ana belgesidir ve vizenin yerini alır.
Aile Üyeleri Dahil mi?
Kısmen. İtalya aile birleşimi konusunda sınırlı bir yapı sunuyor. Dahil edilebilen kişiler:
■ Eş ■ 18 yaş altı çocuklar ■ 18 yaş üstü çocuklar ve ebeveynler bu vize kapsamına dahil değil.
YARIN: KUZEY AVRUPA’NIN GÖÇEBE MERKEZİ ESTONYA
