Yeni Yol Partisi Grup Başkanı Mehmet Emin Ekmen, teklifin genel görüşmelerinde Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın her gün yeni projeler sunduğunu, ancak bu projelerin tamamlanıp tamamlanmadığına dair bir bilginin mevcut olmadığını ifade etti.
Ekmen, projelere ilişkin yazılı soru önergelerine yanıt verilmediğini belirterek, 2023 yılının Nisan ayında duyurulan kentsel dönüşüm projesi “Yarısı Bizden”in henüz başlamadığını savundu.
Düşük gelirli vatandaşların “ev sahibi olma” hayallerinin gerçekleşmediğini söyleyen Ekmen, bu konuda ciddi eleştirilerde bulundu.
Yeni Yol Partisi Bursa Milletvekili Mehmet Atmaca, “torba kanun teklifi” uygulamasının sonlandırılması gerektiğini vurguladı.
Kanun teklifindeki düzenlemelerin 14 farklı kanun ile ilişkili olduğunu ifade eden Atmaca, teklifin “deprem” gerekçesiyle düzenlemelere gidildiğini belirtti.
Deprem ve mevcut yapı stokunun iyileştirilmesi konusunun teknik bir mesele olduğunu, siyasi bir konu olmadığını dile getiren Atmaca, teklif hazırlanırken akademisyenlerin görüşlerinin alınmadığını öne sürdü.
İYİ Parti Trabzon Milletvekili Yavuz Aydın, teklifteki kat mülkiyetine dair düzenlemeleri desteklediklerini, ancak uygulamadaki belirsizliklerin giderilmesi gerektiğini ifade etti.
Apartman ve site yönetimlerindeki anlaşmazlıkların belirsizlikten kaynaklandığını belirten Aydın, bu konuda düzenlemeler yapılmasını talep etti.
Aydın, son yıllarda meydana gelen yangınların denetimlerin yalnızca kağıt üzerinde kaldığını gösterdiğini, bu nedenle sadece kural koymanın yeterli olmayacağını, bu kuralları uygulayacak kurumların da hazırlanması gerektiğini kaydetti.
Deprem bölgesindeki hak sahiplerine verilen hibe ve kredilerin haczedilememesi ile ilgili düzenlemenin yerinde olduğunu belirten Aydın, teklifin bazı maddelerine karşı çıktıklarını ifade etti.
Aydın, “sosyal konut alanı” ilan edilerek acele kamulaştırmanın kapsamının genişletilmemesi gerektiğini vurguladı.
Aydın, sosyal konut gerekçesiyle vatandaşların tapulu mülklerinin acele kamulaştırılamayacağını dile getirerek, “Sosyal konuta karşı değiliz. Ancak sosyal konut bazen işin bahanesi haline gelebiliyor. Belediyelerin ve bağlı kuruluşların şirket edinmesi, ortak olması Cumhurbaşkanı’nın yetkisine bağlanıyor. Yerel yönetimler hizmet için mi vardır, Ankara’dan onay beklemek için mi?” şeklinde konuştu.
“HER SAMİMİ ADIM DESTEKLENECEKTİR”
MHP Elazığ Milletvekili Semih Işıkver, teklifi desteklediklerini belirtti.
Teklifin güvenli yaşam alanlarının oluşturulması bakımından önemli bir reform paketi olduğunu aktaran Işıkver, Türkiye’nin deprem ülkeleri arasında yer aldığını hatırlattı.
İnsan hayatını merkeze almayan kalkınma modelinin meşru kabul edilemeyeceğini vurgulayan Işıkver, teklifin yapı stokunu güçlendireceğini ve kaçak yapılaşmanın önüne geçmek için yaptırımların gündeme geleceğini söyledi.
Işıkver, site aidatlarındaki artışlarda keyfiliğin önüne geçmek için düzenlemeler yapılacağını belirtti. “MHP, devletin vatandaşa yük değil, güven kapısı olduğuna inanmaktadır. Partimiz, mülkiyet hakkının korunmasını ve güvenli şehir çevrelerini siyasetinin temel başlıklarından biri olarak görmektedir. Vatandaşımızın hayatını kolaylaştıran, güvenliği artıran, şehirleri ayağa kaldıran her samimi adım MHP tarafından desteklenecektir. Deprem yalnızca binaları yıkmamaktadır, hayat planlarımızı ve toplumsal hafızayı da derinden etkilemektedir. Kanun teklifi, sadece bugünü değil, afet sonrası Türkiye’nin yarınlarını da ilgilendiren önemli bir adımdır” dedi.
DEM Parti Siirt Milletvekili Sabahat Erdoğan Sarıtaş, kanun teklifinin emekten, haktan ve demokrasiden bağımsız ele alınamayacağını belirtti.
Belediyelerin, hayatın her alanında belirleyici rol üstlendiğini ifade eden Sarıtaş, bazı belediyelere yapılan görevlendirmeleri eleştirdi.
Teklifin afet güvenliğini öncelemediğini savunan Sarıtaş, teklifteki Toplu Konut İdaresi (TOKİ) Başkanlığına yönelik istisnaların vergi adaletini zedeleyeceğini ileri sürdü.
Teklif ile çevre denetim yetkisinin özel kuruluşlara devredileceğini öne süren Sarıtaş, bu düzenlemeye karşı olduklarını ifade etti.
Acele kamulaştırmanın planlı projelerin standart aracı haline getirileceğini iddia eden Sarıtaş, bu düzenlemenin afet bölgeleriyle sınırlı kalması gerektiğini belirtti.
DEM Parti Mardin Milletvekili George Aslan da belediyelerin yerel ihtiyaçlara göre şirket kurmasının Cumhurbaşkanı’nın onayına bağlanmasının karar alma sürecini kısıtlayacağını söyledi.
Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’nin yerel yönetimlerin hareket alanını daralttığını belirten Aslan, bazı belediyelere yapılan görevlendirmelerin “irade gaspı” olduğunu savundu.
“TEKLİF, TEMEL KANUN YAPMA ŞEKİLLERİNE AYKIRIDIR”
Teklifin genel görüşmelerinde söz alan CHP Antalya Milletvekili Sururi Çorabatır, teklifin 14 kanunda değişiklikler içerdiğini ve farklı alanların bir “torba teklif” içinde yer aldığını belirterek, bu yaklaşımın yasama kalitesini düşürdüğünü ifade etti.
Kanun teklifi ile ilgili etki analizlerinin yapılmadığını öne süren Çorabatır, Meclis’in onaylayan bir yapıya dönüştüğünü iddia etti.
Çorabatır, teklifle ilgili etkili değerlendirmelerin yapılmadığını ve maddelerin gerekçelerinin açıklayıcı olmadığını savundu.
Çorabatır, “Teklif, temel kanun yapma şekillerine aykırıdır. Bazı maddeler Anayasa’ya aykırılık taşımaktadır, bazı maddeler de Anayasa Mahkemesi’nin iptal kararının gereğini yerine getirememektedir” şeklinde konuştu.
CHP Mersin Milletvekili Gülcan Kış, söz alarak kanun teklifinin yalnızca teknik bir düzenleme olmadığını, mülkiyet hakkından yerel yönetim özerkliğine, çevre denetiminden sosyal konut politikalarına kadar geniş bir alanda ciddi sonuçlar doğuracak bir metin olduğunu savundu. “Belediyeleri zayıflatarak kentleri güçlendiremezsiniz, yereli merkezi bağlayarak hizmetleri hızlandıramazsınız” dedi.
“SUİSTİMALLERİN ÖNÜNE GEÇİLMEK İSTENMEKTEDİR”
Teklifin ilk imza sahiplerinden AK Parti Hatay Milletvekili Adem Yeşildal, kanun teklifinin toplumun çeşitli kesimlerinin beklentilerini karşılayacak önemli düzenlemeler içerdiğini vurguladı.
Yeşildal, “Özellikle kalabalık ve toplu yaşamın olduğu sitelerde adeta kira bedelleri ile yarışan fahiş aidat meselesine çözüm üretilecek” dedi.
Teklif ile site yöneticilerinin aidat belirleme, avans belirleme ve yönetim planı oluşturma gibi yetkilerinin kat malikleri genel kuruluna onaylatma zorunluluğu getirileceğini belirten Yeşildal, bu sayede suistimallerin önüne geçilmesinin amaçlandığını ifade etti.
Site yönetimi tarafından belirlenen avans miktarının belirli usullere göre itiraz halinde kat malikleri genel kurulunun onayına sunulacağını kaydeden
