Ermenistan‘ın başkenti Erivan’da gerçekleştirilen 8. Avrupa Siyasi Topluluğu Zirvesi’nin genel oturumu, “Çoklu kriz dönemlerinde Avrupa’nın birliğini ve tutarlılığını sürdürmek” temalı bir panel ile açıldı.
‘TARİHİ BİR ZİRVE’
Zirvenin açılış konuşmasını, AB Konseyi Başkanı Antonio Costa ile birlikte zirvenin eş başkanlığını yürüten Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan yaptı. Paşinyan, bu zirvenin Ermenistan için tarihi bir an olduğunu belirtti.
Konuşmasına, Ermenistan ve Azerbaycan arasında geçen yıl ağustos ayında imzalanan barış anlaşmasına atıfta bulunarak başlayan Paşinyan, bu anlaşmanın ardından bölgesel yolların açılması ve uluslararası güzergahların oluşturulmasına katkı sağlayacak Uluslararası Barış ve Refah İçin Trump Rotası (TRIPP) projesini hayata geçirmek üzere yola çıktıklarını ifade etti. Paşinyan, “Sevgili dostlar, artık Azerbaycan ile barış içindeyiz. İki yıldır çatışma sonucu can kaybı yaşanmadı. Bu, bağımsızlığımızdan bu yana görülmemiş bir durum” dedi.
AZERBAYCAN ZİYARETİ İÇİN TARİH VERDİ
Azerbaycan Cumhurbaşkanının da zirveye uzaktan katıldığını dile getiren Paşinyan, Avrupa Siyasi Topluluğu’nun Ermenistan için birçok yenilik getirdiğini vurguladı. Başbakan, “2028’de Avrupa Siyasi Topluluğu zirvesi için Azerbaycan’ı ziyaret etme fırsatı bulmayı umuyorum” şeklinde konuştu.
‘TÜRKİYE’DEN BİR CUMHURBAŞKANI YARDIMCISININ ERMENİSTAN’A İLK ZİYARETİ’
2022’de Çek Cumhuriyeti’nin başkenti Prag’da düzenlenen ilk Avrupa Siyasi Topluluğu zirvesinde Türkiye Cumhurbaşkanı ile ilk ikili görüşmesini gerçekleştirdiğini hatırlatan Paşinyan, “Bugün Türkiye Cumhurbaşkanı Yardımcısı bu zirveye katılmak üzere burada ve bu, Türkiye’den bir cumhurbaşkanı yardımcısının Ermenistan’a ilk ziyareti. Ayrıca Kuzey Makedonya, Bosna Hersek, Avrupa Parlamentosu, İngiltere, İtalya, İspanya, Hırvatistan, İrlanda, Andorra, Finlandiya, Estonya, Lüksemburg, Norveç, Slovenya, Kosova ve Lihtenştayn liderleri de Ermenistan’ı ilk kez ziyaret ediyor” ifadelerini kullandı. Paşinyan, zirvenin Ermenistan için tarihi bir olay olduğunu belirtti.
‘BARIŞ SAYESİNDE MÜMKÜN OLDU’
AB Konseyi Başkanı Antonio Costa ise açılışta, zirvenin ilk kez Güney Kafkasya’da toplanmasının ve Ermenistan’ı Avrupa’ya taşımasının tarihi bir an olduğunu ifade etti. Costa, zirvenin Ermenistan ile Azerbaycan arasındaki barış sayesinde mümkün olduğunu belirtti ve bu anlaşmanın Avrupa’da barışın hikayesi olarak görülmesi gerektiğini vurguladı. Costa, barışın yanı sıra iş birliğinin artmasının güven inşa edeceğini, istihdam yolları açacağını ve komşu ülkeleri ortak büyüme yolunda birbirine bağlayacağını kaydetti. “AB, bu vizyonu gerçeğe dönüştürmek için güvenilir bir ortak olmaya hazır” dedi.
‘ULUSLARARASI DÜZEN YENİDEN İNŞA EDİLECEK’
Kanada Başbakanı Mark Carney, Kanada’nın Avrupa Siyasi Topluluğu zirvesine katılan ilk Avrupa dışı ülke olmasının önemine değindi. Carney, Avrupa ve Kanada’nın güçlü bir uyum içinde olduğunu, ortak değerler taşıdıklarını ve tarihlerinin iç içe geçtiğini ifade etti. Kanada’nın NATO’dan Ukrayna’ya destek ve Gönüllüler Koalisyonu üyeliği ile Arktik Bölgesi’nde Avrupa ile iş birliği yaptığı birçok alan bulunduğunu belirten Carney, Avrupa’nın ekonomi ve güvenlik hedefleri ile tamamlayıcı bir rol üstlendiğini vurguladı. “Dijitalden savunmaya, tedarik zincirlerinden güvenliğe derin ilişkiler kuruyoruz. AB’nin savunma girişimi SAFE’in parçası olan ilk Avrupa dışı ülke olmaktan onur duyuyoruz” dedi.
Carney, Avrupa ile birlikte daha müreffeh, sürdürülebilir ve adil bir dünya inşa etmek için zirvede bulunduklarını ifade etti. “Uluslararası düzen yeniden inşa edilecek ve bu yeniden inşa, Avrupa’dan yükselecek” diye konuştu.
‘AVRUPA HER TÜRLÜ GÖRÜŞMEDE MASADA OLMALI’
Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, konuşmasında 24 yıl aradan sonra ilk kez bir Ukrayna devlet başkanının Ermenistan’ı ziyaret ettiğini belirtti ve bunun büyük bir anlam taşıdığını vurguladı. İran’da devam eden savaşın yaşam maliyetlerini artırma tehdidi oluşturduğuna dikkat çeken Zelenskiy, enerji ve güvenlik iş birliğinin gerçek bir iş birliği olması gerektiğini ifade etti. Hürmüz Boğazı ve İran halkı için uzun vadeli çözümler aramak gerektiğini belirtti.
‘RUSYA, KIZIL MEYDAN ÜZERİNDE İHA’LARIN UÇMASINDAN KORKUYOR’
Ukrayna’daki savaşın devam ettiğini vurgulayan Zelenskiy, Rusya’nın savaşın genişletilmesi ya da diplomasiye geçiş yapma kararı vereceği anın geldiğini ve onu bu yönde yönlendirmek gerektiğini ifade etti. Moskova’da 9 Mayıs’ta yapılacak Zafer Günü geçit töreninde askeri teçhizat sergilenmeyeceğinin duyurulmasının, Rusya’nın Kızıl Meydan üzerinde insansız hava araçlarının uçmasından korktuğunu gösterdiğini belirtti. “Bu durum, onların şu anda güçlü olmadığını gösteriyor” dedi. Ukrayna’ya destek sağlanmasının önemli olduğunu vurgulayan Zelenskiy, “Rusya bu savaşı sona erdirmezse ne yapacağımıza odaklanmalıyız. Sürekli baskıya ve barışa ihtiyacımız var. En önemlisi, uygulanabilir bir format bulmalıyız. Avrupa, her türlü görüşmede masada olmalı” ifadelerini kullandı.
Zelenskiy, “ABD ile temas halindeyiz ve onların görüş ve pozisyonlarını anlıyoruz. Ancak Ruslarla yapılacak görüşmeler için ortak bir Avrupa sesi geliştirmek faydalı olacaktır” şeklinde konuştu.
AB, İNGİLTERE, FRANSA VE İTALYA LİDERLERİ PANELE KATILDI
Genel oturumun ikinci bölümünde, Güney Kıbrıs Rum Yönetimi (GKRY) lideri Nikos Hristodulidis başkanlığında AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, İtalya Başbakanı Giorgia Meloni ve İng
