ABD tarafından yayımlanan son istihbarat raporlarına göre, İran’ın yeni dini lideri Mücteba Hamaney’in, İran’ın savaş stratejisi ve ABD ile yürütülen diplomatik ilişkilerde önemli bir rol üstlendiği iddia ediliyor.
CNN International’ın çok sayıda kaynağa dayandırdığı habere göre, İran yönetim yapısı üzerinde farklı yorumların bulunduğu belirtiliyor.
‘STRATEJİK SÜREÇLERDE YER ALIYOR’
Amerikan kaynaklarının ifadesine göre, Hamaney’in kamuoyundan uzak kalmasına rağmen, üst düzey İranlı yetkililerle birlikte stratejik süreçlerde aktif olduğu öne sürülüyor. Ancak bazı değerlendirmelerde, İran devlet mekanizmasının kriz durumlarında dahi etkili bir koordinasyon sağladığı ve karar alma süreçlerinin farklı kurumlar aracılığıyla yürütüldüğü vurgulanıyor.
‘İLETİŞİM ARACI KULLANMIYOR’
Savaşın başlangıcında gerçekleşen bir saldırıda yaralanan Hamaney’in, güvenlik sebeplerinden ötürü dijital iletişim araçlarını kullanmadığı, iletişimini sadece yüz yüze görüşmeler ve devletin sağladığı güvenli kuryeler aracılığıyla sürdürdüğü ifade ediliyor.
İran tarafı, bu yöntemin olağanüstü güvenlik koşullarında devlet sürekliliğini sağlamak amacı taşıdığını belirtiyor.
SALDIRI ANININ DETAYLARI ORTAYA ÇIKTI
Diğer yandan, İranlı yetkililer Hamaney’in sağlık durumuna dair iddiaları reddederek liderin görevine devam ettiğini duyuruyor. Hamaney’in ofisinin protokol sorumlusunun yaptığı açıklamada, 28 Şubat’ta ABD ve İsrail tarafından Hamaney’in konutuna yapılan saldırının detayları paylaşıldı. Katıldığı bir halk buluşmasında konuşan Hüseyni, saldırı anında ofiste bulunduğunu belirterek olayla ilgili bilgiler aktardı.
‘BULUNDUĞU YERİ DÜZENLİ ŞEKİLDE VURUYORLARDI’
Hüseyni, saldırı sırasında Hamaney’in bulunduğu yerin doğrudan hedef alındığını aktararak, “Bombardıman sırasında ofisteydik. Yaklaşık 30 metre ilerimizde General Şirazi ve arkadaşlarının bulunduğu yer vuruldu. Ali Hamaney’in bulunduğu alan ise yaklaşık 70-80 metre yakınımızda hedef alındı. Füze ve hava saldırıları sırasında içeride birkaç kişiydik. Ali Hamaney, Mücteba Hamaney’in ders verdiği bir yerde bulunuyordu fakat o gün orada değildi. Orayı tamamen yerle bir ettiler. Düzenli bir şekilde onun bulunduğu yeri vuruyorlardı” dedi.
‘BELİNDE VE BACAĞINDA HAFİF YARALANMALAR OLUŞTU’
Saldırının etkisiyle Mücteba Hamaney’in yere savrulduğunu belirten Hüseyni, “Belinde ve bacağında hafif yaralanmalar oluştu ancak kısa sürede toparlandı. Şu anda sağlık durumu iyi ve tamamen iyileşmek üzere. Kendisiyle ilgili alnından yaralandığı yönündeki iddiaların tamamı asılsızdır. Yalnızca kulağının arka kısmında küçük bir yara oluştu. Bunun dışında anlatıldığı gibi ciddi bir yaralanma söz konusu değil” ifadelerini kullandı.
‘ZAMANI GELDİĞİNDE HALKLA KONUŞACAKTIR’
Hüseyni, Hamaney’in kamuoyundan uzak tutulduğu yönündeki iddialara güvenlik gerekçeleriyle yanıt vererek, “Düşman, çeşitli söylentiler ve bahanelerle onun görüntüsünü ya da sesini elde etmeye çalışıyor. Bu nedenle şu an için acele edilmiyor. Zamanı geldiğinde kendisi doğrudan halkla konuşacaktır. Sağlığı, dirayeti ve halka liderlik etme gücü tamamen yerindedir” şeklinde açıklamalarda bulundu.
‘EN ÖNEMLİ TEMASLARDAN BİRİ’
İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan’ın Hamaney ile gerçekleştirdiği iki buçuk saatlik görüşmenin, devlet yönetimi açısından önemli bir temas olduğu bildirildi.
‘FÜZE KABİLİYETİ KORUNUYOR’
ABD istihbarat raporları, İran’ın askeri kapasitesinin kısmen etkilendiğini ancak tamamen işlevsiz hale gelmediğini ortaya koydu. CNN International’ın önceki haberlerinde, İran’ın füze kabiliyetinin büyük bir kısmının korunduğu yönünde değerlendirmeler yer aldı.
‘DAYANIKLILIK GÖSTERİYOR’
CIA tarafından hazırlanan bir başka analizde ise İran ekonomisinin mevcut yaptırım ve askeri baskı koşullarına rağmen belirli bir süre daha dayanıklılık gösterebileceği öngörülüyor. Ülkenin, küresel enerji hatları üzerindeki etkisini koruduğu, özellikle Hürmüz Boğazı çevresindeki hareketliliğin devam ettiği ifade ediliyor.
ABD ve İran arasında ateşkes sürecinin devam ettiği, zaman zaman sahada gerilimler yaşansa da diplomatik kanalların açık tutulduğu belirtiliyor.
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, İran’daki yönetim yapısının çok katmanlı olduğuna dikkat çekerek müzakere sürecinin karmaşıklığını vurguladı. CNN’e konuşan kaynaklar, İran içinde karar alma mekanizmalarının farklı kurumlar arasında dağıldığını ve devlet refleksinin sürdüğünü belirtiyor.
NE OLMUŞTU?
ABD-İsrail’in 28 Şubat’ta İran’a yönelik saldırılarıyla başlayan savaşta, 8 Nisan’da sağlanan iki haftalık geçici ateşkesin ardından Tahran ve Washington, 11 Nisan’da Pakistan’da kalıcı ateşkes için görüşmelere başlamıştı. Yaklaşık 21 saat süren bu görüşmelerden bir sonuç çıkmamıştı.
Pakistan’ın arabuluculuğunda yapılması planlanan ikinci tur görüşmelerin, ABD’nin İran’a uyguladığı deniz ablukası gibi anlaşmazlıklar nedeniyle başarılı olamadığı bildiriliyor.
ABD Başkanı Trump, ateşkesi uzattıklarını duyurmuştu. İran cephesi ise Trump’ın bu kararı hakkında henüz bir açıklama yapmamıştı.
