Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) finansal istikrarın sağlanması ve finansal tüketicinin korunması için koordineli düzenlemeler içeren bir paketin hayata geçirildiğini duyurdu. Yeni düzenlemeler, pek çok sektörde ve tüketici tarafında farklı etkileri gündeme getirecek. Buna göre, ‘Bireysel Kredi Kartları ve İhtiyaç Kredilerinin Yeniden Yapılandırılması’, ‘Kredi Kartları ve Kredili Mevduat Hesaplarının Limitlerinin Belirlenmesi’ ve ‘Konut Kredilerinde Kredi Değer Oranı Değişikliğine’ yönelik düzenlemelerin kapsamı ve yapılan değerlendirmeleri ele aldık.
Konut kredisinde ‘sınır’ gevşetildi
Gayrimenkul sektörü ve vatandaşların bir süredir beklediği en önemli değişiklik, konut kredilerinde uygulanan ve birinci el ile ikinci el olarak ayrılan kredi tutarlarıydı. Bu tutarlar yeniden belirlendi; düzenleme ile konut kredilerinde birinci el-ikinci el konut ayrımı kaldırıldı.
Örneğin, değeri 5 milyon TL ve altında olan konutlarda kullandırılan kredi tutarı konut değerinin yüzde 90’ına kadar çıkabilecek. 5-7 milyon TL konutlar için oran yüzde 70-80, 7-10 milyon TL arasındaki konutlar için yüzde 60-70, 10-20 milyon TL için yüzde 40-50 aralığında olacak. Daha önce 10 milyon liranın üzerindeki konutlar için sınırlı kredi kullandırımı ise bu sayede yüzde 50 bandına çıkarılmış oldu. Ayrıca enerji sınıfı asgari C olan konutlar için de daha uygun kredi tutarları sağlanabilecek.
Kredi borcuna yeni yapılandırma
Önemli bir karar ise yeni yapılandırma imkanı oldu. Dönem borcu kısmen ya da tamamen ödenmemiş bireysel kredi kartları ile ödemesi 30 günden fazla gecikmiş ihtiyaç kredileri, azami 48 ay vadeyle yeniden yapılandırılacak.
Kredi kartı yeniden yapılandırma borcunun yüzde ellisi ödeninceye kadar ilgili bankaca kart hamiline tahsis edilen kredi kartlarının limiti artırılamayacak. Yeniden yapılandırma tutarının kredi kartı limitini aşması halinde bu tutar limit aşımı olarak değerlendirilemeyecek. Yaklaşık 6 ay önce de bir yapılandırma gündeme alınmış; borçululukları yüksek tüketicinin daha uygun koşullarla borçlarının düzenlenmesine destek olunmuştu. Yeni yapılandırmadan da yüksek oranda tüketicinin faydalanması bekleniyor.
Kart ve KMH için sıkı tedbir
Düzenlemenin en çarpıcı ayağı ise kredi kartı ve Kredili Mevduat Hesapları (KMH) için yapıldı. Tüketicilerin tüm bankalardaki kredi kartlarının toplam 400 bin TL üstündeki limitleri yüzde 50 ile 80 arasında değişen oranlarda azaltılacak. Bankalar kredi kartı limitlerini 1 Ocak 2027’ye kadar tüketicinin aylık ve yıllık geliriyle uyumlu hale getirecek.
Yeni kredi kartı çıkarılması veya mevcut kredi kartlarının limitlerinin artırılması işlemlerinde yalnızca aylık veya yıllık ortalama gelirin dikkate alınacak ve gelir düzeyi bankaya ispat edilecek.
KMH açılışı ile mevcut KMH limitlerinin artışı işlemlerinde KMH limiti müşterinin bankalarca ispata elverişli belgeler üzerinden tespit edilen aylık ortalama gelirinin azami iki katı olarak belirlendi.
