Project Pluto tarafından sağlanan verilere göre, SpaceX’e ait 2025-010D kodlu roket üst bölümü, 5 Ağustos’ta Türkiye saatiyle 09.44 civarında Ay’a çarpma gerçekleştirecek.
Çarpmanın, Ay’ın kuzey enlemi yaklaşık 15 derece ve doğu boylamı 272 derece civarında, Einstein krateri yakınlarında meydana gelmesi bekleniyor. Çarpma hızının ise yaklaşık 2,43 kilometre/saniye (saatte 8700 kilometre) olacağı tahmin ediliyor.
Bu roket üst bölümü, 15 Ocak 2025’te başlatılan bir görevle Firefly Aerospace’in Blue Ghost ve ispace’in Hakuto-R Ay iniş araçlarını taşımıştı. Yükü Ay yörüngesine bıraktıktan sonra üst kademe, Dünya yörüngesinde kalmış ve zamanla Ay yörüngesine geçiş yapmıştı.
Uzay takip yazılımları aracılığıyla yapılan gözlemler, Eylül 2025’ten itibaren çarpma olasılığını ortaya koymuştu. Şu ana kadar 1000’den fazla gözlem verisi toplandı; ancak, Güneş radyasyon basıncı gibi etkenler nedeniyle zaman ve konumda küçük sapmalar olabileceği ifade ediliyor. Çarpışmaya yaklaşırken tahminlerin doğruluğunun artacağı belirtiliyor.
ÇIPLAK GÖZLE GÖRÜLECEK Mİ?
Çarpma, Ay’ın Dünya’dan görünen tarafına yakın bir alanda gerçekleşecek olsa da, bu olayın yerden çıplak gözle veya amatör teleskoplarla izlenmesinin zor olacağı düşünülüyor. Önceki benzer çarpışmalarda belirgin bir parlaklık artışı gözlemlenmemişti.
Olayın ardından Ay yüzeyinde yeni bir kraterin oluşması bekleniyor. Geçmişteki benzer çarpışmalarda çift krater yapısı gözlemlenmişti. Bilim insanları, çarpışmanın oluşturduğu toz bulutu, malzeme dağılımı ve krater morfolojisini, yörüngedeki uzay araçları aracılığıyla inceleme fırsatına sahip olacaklar.
UZAY ÇÖPÜ TARTIŞMASI
Bu durum, uzay enkazı sorununun bir başka örneği olarak öne çıkıyor. Roket üst kademelerinin kontrolsüz bir şekilde bertaraf edilmesi, uzun vadede hem Dünya yörüngesi hem de Ay çevresindeki uzay trafiği açısından risk teşkil ediyor.
Uzmanlar, gelecekteki misyonlarda üst bölümlerin Güneş yörüngesine gönderilmesi veya atmosfere kontrollü bir şekilde yeniden giriş yapılması gibi yöntemlerin daha fazla tercih edilmesi gerektiğini savunuyor.
Olayla ilgili takip çalışmaları, asteroid gözlemcileri ve uzay takip yazılımları tarafından sürdürülüyor. Çarpışmaya birkaç hafta kala daha kesin verilerin kamuoyuyla paylaşılması planlanıyor.
