Bölgede artan askeri ve siyasi hareketlilik, Türkiye Yazarlar Birliği (TYB) tarafından düzenlenen kapsamlı bir çalıştayda detaylı bir incelemeye alındı. 23 Nisan 2026’da Ankara’daki D. Mehmet Divanı’nda gerçekleştirilen “ABD/İsrail–İran Savaşı Çalıştayı”, alanında uzman akademisyenler ve entelektüellerin katılımıyla krizin hem küresel hem de yerel yansımalarını masaya yatırdı.
Çalıştayın açılışında söz alan TYB Şeref Başkanı Prof. Dr. Musa Kazım Arıcan, modern savaş paradigmalarının değiştiğine vurgu yaparak önemli uyarılarda bulundu. Vekalet savaşlarının sadece enerji ve ekonomi ile sınırlı olmadığını belirten Arıcan, şu ifadeleri kullandı:
“Savaş hukuku ve insan haklarının göz ardı edildiği, hastaneler ve sivillerin hedef alındığı, ahlaki değerlerin kaybolduğu karanlık bir dönemden geçiyoruz. Gerçeklik ve kehanetlerin iç içe geçtiği bu süreçte, politika belirleyicileri için durum oldukça karmaşık bir hale geldi.”
Arıcan, Türkiye’nin Ukrayna ve Gazze krizlerinde sergilediği “aklıselim” tutumunu da hatırlatarak, mevcut meselenin mezhepsel değil, insani ve hukuki bir perspektiften ele alınması gerektiğini vurguladı.
TYB Genel Başkanı Prof. Dr. Muhammet Enes Kala, konuşmasında TYB Kurucu Şeref Başkanı merhum D. Mehmet Doğan’ın “Türkistan Türkiye Gergefinde İran” eserine atıfta bulundu. Bölgeyi ortak bir medeniyet havzası olarak tanımlayan Kala, şu değerlendirmeyi yaptı:
“Türkistan kökü, İran bu kökün estetik ve entelektüel duruşunu, Türkiye ise bu sürecin olgunlaşmış sentezini temsil eder. Bu üç yapı birbirinden bağımsız düşünülemez. Biz bu çalıştayda yalnızca güvenlik eksenli bir bakış açısı değil; ortaklıklarımıza, huzura ve istikrara odaklanan bir çözüm yolu arıyoruz.”
ÇÖZÜM ÖNERİLERİ ÜÇ DİLDE DÜNYAYA DUYURULACAK
İki oturum halinde gerçekleştirilen çalıştayın sabahki bölümünde krizin tarihsel ve mevcut durumu ele alınırken, öğleden sonraki bölümde gelecek projeksiyonları tartışıldı. Doç. Dr. Nuri Salık ve Dr. Yunus Emre Aydınbaş’ın yönetimindeki oturumlara, farklı üniversitelerden çok sayıda değerli akademisyen, yazar ve araştırmacı katılım sağladı.
BİLDİRGEDEN BEKLENTİLER YÜKSEK
Çalıştayın kapanışında Prof. Dr. Kala, elde edilen verilerin ve çözüm önerilerinin titizlikle raporlandığını açıkladı. Hazırlanacak sonuç bildirgesinin Türkçe, Arapça ve İngilizce dillerinde yayımlanarak dünya liderlerine, uluslararası kuruluşlara ve küresel kamuoyuna ulaştırılması planlanıyor.
Çalıştaya katılan isimler arasında Adnan Karaismailoğlu (Prof. Dr.), Ayhan Sarı (Dr.), Ali Ertuğrul (Prof. Dr.), Çağatay Balcı (Dr.), Ersin Çelik, Hasan Yücel Başdemir (Prof. Dr.), Levent Ersin Orallı (Doç. Dr.), Mehmet Sadık Gür (Dr), Mustafa Yetim (Doç. Dr.), Muhammed Berdibek (Dr.), Mehmet Koç (Dr.), Rahim Farzam (Dr.), Şamil Öçal (Prof. Dr.), Umut Başar (Doç. Dr.) ve Yahya Aydın (Doç. Dr.) yer aldı.
