Avrupa Birliği (AB) Komisyonu Sözcüsü Anna-Kaisa Itkonen, jet yakıtı arzında yaşanabilecek sorunlara karşı hazırlıkların sürdüğünü, krizin ne kadar devam edeceğine dair bir tahminde bulunmanın mümkün olmadığını ifade etti.
Brüksel’de düzenlenen günlük basın toplantısında jet yakıtı sıkıntısına dair açıklamalarda bulunan Itkonen, Avrupa’da petrol krizi durumunda standart bir veri toplama yönteminin bulunmadığını belirtti.
Itkonen, petrol ürünleri stokları hakkında şeffaflık eksikliği olduğuna dikkat çekerek, “Farklı aktörlerin stoklarıyla ilgili yeterli bilgiye sahip değiliz.” dedi.
Son derece değişken bir jeopolitik durumun yaşandığını hatırlatan Itkonen, AB Komisyonu’nun üye ülkelerin yakıt durumunu bildiğini söyledi. Krizin başlangıcından itibaren üye ülkeler, sektör temsilcileri, Uluslararası Enerji Ajansı ve diğer paydaşlarla haftalık toplantılar yapıldığını kaydetti. Bir sonraki Petrol Koordinasyon Grubu toplantısının da bu hafta gerçekleştirileceğini aktardı.
AB içindeki bilgi paylaşım mekanizmasının etkin bir şekilde işlediğini, bu durumun ek şeffaflık sağladığını ve eylemleri koordine etmeye yardımcı olduğunu vurgulayan Itkonen, ticari ve stratejik stoklar arasında net bir ayrım yapılması gerektiğini ifade etti. Ticari jet yakıtı stoklarıyla ilgili bilgi topladıklarını, fakat bu bilgilerin paylaşımının zorunlu olmadığını belirtti.
Üye ülkelerin ve şirketlerin jet yakıtı stokları hakkında bilgi vermesinin AB Komisyonu’nun sorumluluğunda olmadığını dile getiren Itkonen, stratejik petrol stoklarıyla ilgili özel sözleşmelere erişimlerinin de olmadığını belirtti. Krizin ne kadar süreceğine dair kesin bir bilgi bulunmadığını, bu nedenle her türlü olasılığa hazırlıklı olmanın önemini vurguladı.
Bu hafta hava yollarına yönelik jet yakıtlarına ilişkin bir rehber yayımlanacağını duyuran Itkonen, üye ülkelerle yakın iletişim ve iş birliğinin kritik öneme sahip olduğunu belirtti.
Avrupa’da, Orta Doğu’daki çatışmalar ve Hürmüz Boğazı‘ndan yapılan sevkiyatların kesintiye uğraması nedeniyle petrol ve doğal gaz fiyatları hızla yükseldi. Jet yakıtı fiyatlarının geçen yıla göre iki kat arttığı bilgisi verildi.
AB rafinerileri normal koşullarda jet yakıtı tüketiminin yüzde 70’ini karşılayabilmekte, geri kalan kısmı ise özellikle Orta Doğu ve Körfez ülkelerinden ithal edilmektedir.
Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) Başkanı Fatih Birol, Avrupa’nın kısa süre içinde jet yakıtı kıtlığı riskiyle karşılaşabileceği konusunda uyarılarda bulunmuştu.
Hollanda merkezli hava yolu şirketi KLM, artan yakıt maliyetleri nedeniyle Avrupa içindeki 160 uçuşu iptal edeceğini açıklarken, Alman hava yolu şirketi Lufthansa da maliyet baskıları nedeniyle iştiraki CityLine’ın faaliyetlerini durdurma kararı aldı. Lufthansa, ayrıca jet yakıtı fiyatlarındaki artış sebebiyle ekim ayına kadar planlanan 20 bin kısa mesafeli uçuşu iptal edeceğini duyurdu.
Düşük maliyetli hava yolu şirketleri Ryanair ve EasyJet ile turizm şirketi TUI, olumsuz pazar koşulları nedeniyle yıl sonu tahminlerini aşağı yönlü revize etme ihtiyacı duydu.
