İran resmi haber ajansı IRNA’nın bildirdiğine göre, İran, ABD‘nin saldırıların durdurulması için sunduğu öneriye yanıtını arabulucular aracılığıyla iletti. Cevapta, savaşın sona erdirilmesine odaklanıldığı ifade edildi.
“HİÇ HOŞUMA GİTMEDİ”
ABD Başkanı Donald Trump, Tahran yönetiminin savaşın durdurulmasına yönelik teklifine yanıtını değerlendirdi. Trump, Pakistan üzerinden ABD tarafına iletilen cevabı sosyal medya hesabından paylaşıp, “İran’ın sözde ‘temsilcilerinden’ gelen cevabı az önce okudum. Hiç hoşuma gitmedi. Kesinlikle kabul edilemez” dedi.
İran, Trump’ın bu tepkisine karşılık “Hedefimiz Trump’ı memnun etmek değil” açıklamasında bulundu.
Diğer yandan, ABD basını, İran’ın cevabına dair dikkat çekici iddialarda bulundu. Wall Street Journal gazetesine göre, İran, ABD’nin İran gemileri ve limanlarına uyguladığı ablukayı kaldırması durumunda Hürmüz Boğazı’nı aşamalı olarak açmayı teklif etti. İran’ın sunduğu “çok sayfalık resmi cevapta” taleplerini ayrıntılı bir şekilde dile getirdiği ve iki taraf arasında hala önemli görüş ayrılıklarının mevcut olduğu belirtildi.
Wall Street Journal’a göre, İran’ın cevabı, ABD’nin İran’ın nükleer programının geleceği ve yüksek düzeyde zenginleştirilmiş uranyum stokunun durumu ile ilgili önceden taahhüt verilmesi yönündeki talebini karşılamadı. İran, bunun yerine, ABD’nin İran gemileri ve limanlarına yönelik ablukayı kaldırması karşılığında çatışmaların sona erdirilmesini ve Hürmüz Boğazı’nın ticari gemi trafiğine aşamalı olarak yeniden açılmasını önerdi.
TESİSLERİN ORTADAN KALDIRILMASI REDDEDİLDİ
Habere göre, İran, uranyum zenginleştirmeyi ABD’nin önerdiği 20 yıllık moratoryumdan daha kısa bir süre için askıya almaya hazır olduğunu bildirdi. Ancak nükleer tesislerini ortadan kaldırmayı kesinlikle reddetti.
İRAN BASINI: YAPTIRIMLARIN KALDIRILMASI TALEP EDİLDİ
İran basınında yer alan haberlere göre, Tahran yönetiminin ABD’ye sunduğu taslak metinde, ABD yaptırımlarının kaldırılmasının gerekliliğine vurgu yapıldı. Ayrıca, ilk mutabakatın imzalanmasının ardından İran’a yönelik deniz ablukasının sona ermesi gerektiği belirtildi.
Teklifte, savaşın derhal sona erdirilmesi ve İran’a yönelik yeni bir saldırı olmayacağına dair garantiler talep edildi. Savaşın tüm cephelerde sona ermesi gerektiği ifade edilen teklifte, İran’ın petrol satışlarına yönelik yaptırımların 30 gün içinde kaldırılması talebine de yer verildi.
“47 YILDIR BİZİ OYALIYORLAR”
ABD Başkanı Trump, sosyal medya üzerinden yaptığı bir paylaşımda, İran’ın 47 yıldır ABD’yi ve dünyayı oyaladığını iddia etti. Eski Başkan Barack Obama’nın İran ile yaptığı Nükleer Anlaşmayı da İran’ın başarısı olarak nitelendirdi.
Trump, “Obama onlara sadece iyi değil, harika davrandı. İsrail’i ve diğer tüm müttefikleri bir kenara bırakarak İran’a büyük ve çok güçlü bir yeni yaşam şansı verdi” ifadelerini kullandı.
O dönemde ABD ile yapılan anlaşma gereği İran’ın dondurulan paralarının geri verildiğini hatırlatan Trump, “Para bavullar ve çantalar içinde uçakla İran’a gönderildi ve İranlılar şanslarına inanamadılar” mesajını paylaştı.
Eski Başkan Joe Biden’ın, Obama’dan daha kötü olduğunu savunan Trump, “İranlılar şimdi ‘yeniden büyük’ olan ülkemize gülüyorlardı. Artık gülemeyecekler” değerlendirmesinde bulundu.
Trump, “İranlılar 47 yıldır bizi oyalıyor, yol kenarına yerleştirdikleri bombalarla insanlarımızı öldürüyor, protestoları bastırıyorlar. Son olarak 42.000 masum, silahsız protestocuyu yok edip şimdi ülkemize gülüyorlar. Artık gülemeyecekler” şeklinde konuştu.
“URANYUMUN BULUNDUĞU TESİS GÖZETİMİZ ALTINDA”
Amerikalı gazeteci Sharyl Attkisson’a verdiği mülakatta, İran’a yönelik soruları cevaplayan Trump, ABD’nin, İran’ın elindeki zenginleştirilmiş uranyumu neden hala ele geçiremediğine dair bir soruya, “Bunu bir noktada elde edeceğiz, onu gözetim altında tutuyoruz. Biliyorsunuz, Uzay Kuvvetleri diye bir şey kurdum ve orada her şeyi izliyorlar” yanıtını verdi.
Trump, uranyumun bulunduğu yer için “Orayı çok iyi gözetim altında tutuyoruz. Herhangi biri o yere yaklaşırsa, bunu bileceğiz ve onu havaya uçuracağız” ifadesini kullandı. İran’ın “askeri olarak yenildiğini” savunan Trump, ABD’nin bugün bölgeden çekilmesi halinde İran’ın yeniden inşasının 20 yıl süreceğini ileri sürdü.
Hürmüz Boğazı ile ilgili bir soru üzerine Trump, “Boğaza ihtiyacımız yok. Bunu İsrail, Suudi Arabistan, Katar ve diğerlerine yardım etmek için yapıyorduk. Boğazın kullanımında yüzde 1’lik bir payımız var ve bunu da bir iyilik olarak yaptık” dedi.
Birçok NATO ülkesinin Hürmüz Boğazı’nı kullandığını vurgulayan Trump, NATO’yu “kağıttan kaplan” şeklinde tanımlayarak, İran’a karşı ABD’nin yanında yer almamaları gerektiğini eleştirdi.
