İsrail‘in Yedioth Ahronoth gazetesine göre, Başbakan Binyamin Netanyahu liderliğindeki hükümet, Ekim 2023 sonrası savunma harcamalarını kontrol altında tutmakta güçlük çekiyor ve bu durum ekonomiyi riskli bir borç durumuna sürükleyebilir.
Orduyu yeniden yapılandırmayı amaçlayan yaklaşık 95 milyar dolarlık savunma bütçesi planı ve devam eden çok cepheli saldırılar, artan borç yüküyle zayıflayan mali istikrar endişelerini artırıyor.
ÇOK GİZLİ BELGE ORTAYA ÇIKTI
Habere göre, Netanyahu’nun güvenlik doktrinini köklü bir şekilde değiştiren, 2025 sonuna yönelik “2025–2026 Doktrin ve Politika Kılavuzları” başlıklı çok gizli belgesi, durumu daha da netleştiriyor.
Bu belgede Başbakan, orduya birden fazla cephe ve senaryo için silahlanma talimatı vererek adeta sınırsız bir “alışveriş listesi” sunmuş durumda. Belgenin temelinde, askeri kanattan gelen her talebe koşulsuz “evet” demek yatıyor.
Savunma yetkililerine göre, Netanyahu’nun uygulamak istediği bu politikanın toplam maliyetinin yaklaşık 800 milyar şekel (yaklaşık 216 milyar dolar) olması bekleniyor. Bu süreçte kendisine iki farklı plan sunuldu; biri 450 milyar şekel (yaklaşık 121.5 milyar dolar), diğeri ise 250 milyar şekel (yaklaşık 67.5 milyar dolar) maliyetinde.
‘BORÇ BATAĞINA SÜRÜKLENİYORUZ’
Maliye ve Savunma bakanlıkları arasındaki görüşmelerin ardından, 10 yıllık süreç için 350 milyar şekellik (yaklaşık 94,5 milyar dolar) bir uzlaşmaya varıldı. Bu bütçenin bir kısmı, iki yeni hava filosu alımını da içeriyor ve geçtiğimiz hafta bakanlık tedarik komitesi tarafından onaylandı.
Söz konusu bütçenin İsrail ekonomisine etkileri oldukça derin olabilir.
İsrail Merkez Bankası Başkanı Amir Yaron, ülkenin mevcut borç yükünün hızla arttığı bir yolda ilerlediğini belirtirken, bu durumun borç verenlerin gözünde İsrail’in bir “borç batağına” sürüklendiği algısını güçlendirdiğini ifade ediyor.
‘YIKICI SONUÇLAR DOĞURACAK’
Yaklaşık 95 milyar dolarlık bu yeni harcama planı ve ABD yardımlarına olan bağımlılığı azaltma ihtiyacı göz önüne alındığında, İsrail’in borç-gayrisafi yurt içi hasıla (GSYH) oranının 2035 yılına kadar yüzde 83’e ulaşması öngörülüyor.
Bu tahminler, saldırıların yakın zamanda sona ereceği varsayımına dayanıyor. Ancak 2024’ün başlangıcından bu yana süregelen bu iyimser duruma şüpheyle yaklaşılmakta.
Gazeteye göre, saldırıların uzaması yalnızca can kayıpları ve büyük bir psikolojik yıkımla sınırlı kalmayacak; aynı zamanda yedek askerlik maliyetlerinden kamu maliyesindeki büyük tahribata kadar halkın yaşam kalitesi üzerinde yıkıcı sonuçlar doğurması bekleniyor.
