Karadeniz Bölgesi’ndeki 8 ilin yaylalarını birbirine bağlayacak olan 2 bin 600 kilometrelik Yeşil Yol projesini kapsayan TEMA Vakfı’nın açtığı davada, ‘yürütmeyi durdurma’ kararı verilen 1/100.000 ölçekli ‘Çevre Düzeni Planı’, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yeniden düzenlenerek onaylandı. TEMA Vakfı, Yeşil Yol projesinin önünü açan bu onayın yargı kararlarına aykırı olduğunu savunarak karara itiraz etti.
Rize, Artvin, Trabzon, Gümüşhane, Giresun ve Ordu illerindeki doğal varlıkları değerlendiren 1/100.000 ölçekli Çevre Düzeni Planı, 2011 yılının Ağustos ayında dönemin Çevre ve Orman Bakanlığı tarafından hazırlandı. TEMA Vakfı, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın yürüttüğü çalışmaya, bir haftalık askı süresi içerisinde planın 36 maddesine itiraz etti. Ancak itirazlardan sonuç alamayan TEMA, planın yürütmesinin durdurulması ve iptali için 2011 yılının Aralık ayında Danıştay’a başvurdu.
ÇEVRE DÜZENİ PLANI DURDURULDU
Dava sürecinde, 2013 yılının Kasım ayında Danıştay üyeleri ve Ortadoğu Teknik Üniversitesi (ODTÜ) öğretim görevlilerinin de yer aldığı bilirkişi heyeti, Doğu Karadeniz Bölgesi’ndeki 36 noktada 3 gün süresince inceleme gerçekleştirdi. Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu, bilirkişi raporunda bölgedeki önemli doğa koruma alanları, su havzaları ve tarım alanlarını yeterince korumadığı belirtilen 6 ilin Çevre Düzeni Planı’nın yürütmesini durdurma kararı aldı.
YENİDEN DÜZENLENEN PLAN ONAYLANDI
Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, 1/100.000 ölçekli 6 ilin Çevre Düzeni Planı’nı gözden geçirerek onayladı. Ağustos ayında onaylanan ve bu ay askıya çıkarılan plan, Yeşil Yol’a da yer vererek yeniden düzenlendi.
TEMA: PLAN MAHKEME KARARLARINA AYKIRI
TEMA Vakfı Yönetim Kurulu Başkanı Deniz Ataç, Yeşil Yol’un gerçekleştirilmesi durumunda Karadeniz’in dağları, ormanları, meraları, su varlıkları, florası ve faunasının geri dönüşü olmayan zararlar görebileceğini öne sürdü. Ataç, onaylanan Çevre Düzeni Planı’nın yargı kararlarına aykırı olduğunu belirterek, “Yeşil Yol ile Samsun’dan Hopa’ya kadar Karadeniz yaylaları yüksek rakımdan, denize paralel bir şekilde birbirine bağlanacak. Bu güzergâhtan geçecek bir yol, nadir ve tehlike altındaki türlerin yaşam alanlarını tahrip edecek. Yolun geçeceği Doğu Karadeniz dağları, çok sayıda milli park, tabiat parkı, yaban hayatı geliştirme sahası, özel çevre koruma bölgesi ve doğal sit alanına ev sahipliği yapıyor. Tüm yaylaların kolay erişilebilir hale gelmesi, yapılaşmanın hızla artmasına ve düşük gelirli kitle turizmine yol açacak. Karadeniz’e ek gelir ve istihdam sağlanması elbette önemlidir; ancak bunu yaparken bölgenin doğal ve kültürel değerlerinden vazgeçmememiz gerekir. Tüm yatırım ve faaliyetlerin, bölgenin doğal ve kültürel zenginliklerini koruma gerekliliği göz önünde bulundurularak gerçekleştirilmesi şarttır.” ifadelerini kullandı.
“DOĞAL VE KÜLTÜREL DEĞERLERİ KORUYAN ALTERNATİFLER ARAŞTIRILMALI”
TEMA Vakfı’nın Artvin Camili’de (Macahel) gerçekleştirdiği eko-turizm ve kırsal kalkınma projesini hatırlatan Ataç, “Bu proje, doğal ve kültürel değerleri koruyarak bölgenin zenginleştirilmesi için örnek oluşturabilecek bir çalışmadır. Ancak benzer tüm alternatiflerin araştırılmasına ihtiyaç vardır. Eko-turizm ile doğaya duyarlı faaliyetler yürütülürken, bölgedeki ürün ve hizmetler kullanılarak yerel ekonomi desteklenebilir. Bu şekilde doğal zenginliklerimiz ve yerel kültürlerimiz korunarak sürdürülebilir geçim kaynakları sağlanabilir. Ayrıca, doğru fiyatlarla sunulacak hizmetler ve ürünler planlanmalıdır.” dedi.
YEŞİL YOL PROJESİ NEDİR?
Yeşil Yol, Samsun’dan başlayarak Ordu, Giresun, Gümüşhane, Bayburt, Trabzon, Rize ve Artvin’in yaylalarını ve turizm merkezlerini birbirine bağlayan yaklaşık 2 bin 600 kilometrelik bir turizm yolu olarak tasarlanmıştır. 7 metre genişliğinde gidiş-geliş tek şerit olarak planlanan yolun zemini taş parke döşemeli olacaktır. Bu proje kapsamında 40 noktada oteller, restoranlar ve kayak tesislerinden oluşan turizm merkezleri oluşturulması hedeflenmektedir. 90 milyon lira harcanarak 3 yıldır süren Yeşil Yol çalışmasının 2018 yılında tamamlanması planlanmaktadır.
15 AY SONRA YEŞİL YOL YENİDEN BAŞLAMIŞTI
Yeşil Yol çalışmalarının, Rize’nin Çamlıhemşin İlçesi’nde Yukarı Kavron ve Samistal Yaylaları arasındaki 8 kilometrelik bağlantı yolunda, tepkiler üzerine durdurulmasının ardından 15 ay aradan sonra yeniden başlaması sağlandı. Yol çalışmasına tepki gösteren 6’sı kadın 11 kişi, Jandarma tarafından gözaltına alınmış, ifadeleri alındıktan sonra serbest bırakılmıştı. Jandarmanın, yol karşıtlarının çıkışına izin vermediği Yukarı Kavron yaylasında Yeşil Yol çalışmaları devam etmektedir.
