Rekabet Kurumu’nun internet sitesinde yayımlanan bir açıklamada, yapay zekânın yalnızca bir teknolojik gelişim alanı olmanın ötesine geçtiği, rekabet kurallarını yeniden şekillendiren, piyasa güçlerini dönüştüren ve ekonomik dengeleri köklü bir şekilde etkileyen bir araç haline geldiği vurgulandı.
Özellikle üretken yapay zekâ alanında yaşanan hızlı ilerlemelerin, veri, hesaplama gücü ve platform ekosistemleri etrafında yeni bir rekabet düzeni oluşturduğuna dikkat çekildi. Bu yeni ortamda, rekabetin nasıl oluştuğu, sürdürüldüğü ve kimler tarafından belirlendiği konularının yeniden tanımlandığı belirtildi.
Açıklamada, Rekabet Kurumu’nun bu dönüşümün piyasalara etkilerini bütüncül bir bakış açısıyla değerlendirmek ve ortaya çıkan rekabet risklerini zamanında tespit edebilmek amacıyla yapay zekâ ekosistemine yönelik kapsamlı bir sektör incelemesi başlattığı ifade edildi.
Yapay zekâ değer zincirinin altyapıdan model geliştirmeye ve uygulamalara kadar uzanan çok katmanlı, stratejik bir yapı üzerine kurulu olduğu belirtildi. “Bu zincirin özellikle temel modellerin geliştirilmesi aşamasında, veri, bilgi işlem kapasitesi, teknik uzmanlık ve finansman gibi girdilere erişimin belirleyici rol oynadığı” ifade edildi. Erken ve yoğun biçimde bu kaynaklara ulaşan teşebbüslerin, değer zincirinin çeşitli katmanlarında konumlanarak dikey bütünleşik yapılar oluşturduğu ve bu sayede pazardaki güçlerini hızla pekiştirdiği kaydedildi. Bu durumun, rekabetin işleyişini doğrudan etkilediğine dikkat çekildi.
Açıklamada, yapay zekâ değer zincirinin merkezinde yer alan temel modellerin genel amaçlı niteliğinin, rekabet dinamiklerini daha belirgin hale getirdiği belirtildi. Geniş veri setleri üzerinde eğitilen ve çeşitli kullanım alanlarına entegre edilebilen bu modellerin, sadece teknolojik bir bileşen değil, aynı zamanda ekosistemin yönünü belirleyen kritik bir unsur haline geldiği vurgulandı.
Erken avantaj elde eden teşebbüslerin bu üstünlüklerini derinleştirmesinin, pazara giriş koşullarının zorlaşması, kullanıcıların belirli ekosistemlere bağlı kalması ve rakiplerin temel girdilere erişimde zorluk yaşaması gibi riskleri beraberinde getirdiği ifade edildi. “Bu nedenle, temel girdilere erişim koşulları, ekosistem içi ilişkiler ve dağıtım kanalları üzerindeki kontrolün pazar yapısı üzerindeki etkilerinin kapsamlı bir şekilde incelenmesi önemlidir.” denildi.
REKABET DİNAMİKLERİNİ ETKİLİYOR
Açıklamada, yapay zekâ teknolojilerinin büyük dijital platformların mevcut ürün ve hizmetleriyle entegrasyonunun rekabet hukuku açısından kritik bir sorunu gündeme getirdiği belirtildi. Bu entegrasyonun, kendini kayırma, dışlama, bağlama, erişim kısıtlamaları ve geçiş maliyetlerinin artırılması gibi davranışların ortaya çıkmasına zemin hazırlayabileceği ifade edildi. Ayrıca, bu durumun yalnızca mevcut pazar yapısını değil, aynı zamanda gelecekteki rekabet ve inovasyon dinamiklerini de doğrudan etkileyebileceği kaydedildi. Kurumun son dönemlerde değerlendirdiği birleşme ve devralma işlemlerinin, yapay zekâ alanındaki gelişmelerin yoğunlaşma denetimi açısından giderek daha kritik hale geldiği belirtildi.
Sektör incelemesi kapsamında yapılacak çalışmalara dair bilgi veren açıklamada, “Başlatılan sektör incelemesi ile yapay zekâ ekosisteminin özellikle temel modeller ekseninde nasıl şekillendiği, değer zincirinin farklı katmanları arasındaki ilişkiler, kritik girdilere erişim koşulları, büyük teknoloji teşebbüsleri ve yenilikçi girişimler arasındaki etkileşimler ile veri ve hesaplama gücünün rekabet üzerindeki etkileri kapsamlı bir şekilde analiz edilecektir. Bu inceleme, yapay zekâ alanında ortaya çıkan yapısal eğilimlerin ve potansiyel rekabet karşıtı risklerin erken aşamada tespit edilmesine, elde edilen bulguların politika geliştirme süreçlerine ve rekabetçi yapının korunmasına yönelik müdahale araçlarına yön vermesine katkı sağlayacaktır.” ifadeleri kullanıldı. Kurum, yapay zekâ alanındaki dönüşümü yakından takip etmekte ve bu dönüşümün ülke ekonomisi ile rekabet dengeleri üzerindeki etkilerini titizlikle incelemeye devam etmektedir.
