Son yıllarda, teknoloji devleri pandemi sonrası dönemde aşırı istihdamın düzeltilmesiyle birlikte büyük işten çıkarma dalgalarıyla karşı karşıya kaldı. Google, Microsoft, Amazon ve Twitter gibi önde gelen şirketler, binlerce çalışanını işten çıkarırken, bu süreç yapay zekanın hızlı ilerlemesiyle birlikte yeni bir boyut kazanıyor. Yapay zeka araçları, daha önce büyük ekipler tarafından gerçekleştirilen işleri artık tek bir yetenekli birey tarafından yapılabilir hale getiriyor. Bu durum, şirketlerin yüksek maliyetli yapay zeka altyapı ve araştırma geliştirme yatırımlarını finanse etmek amacıyla iş gücünü küçültmesine yol açıyor. Meta’nın son alımı, bu trendin hızlanabileceğine işaret ediyor.
META’NIN AI ATAĞI VE İŞTEN ÇIKARMALAR
Meta, 2025 sonu itibarıyla 78 binden fazla çalışana sahip olmayı hedefliyordu. Ancak, şirket iş gücünün yaklaşık yüzde 10’unu, yani yaklaşık 8 bin kişiyi 20 Mayıs’tan itibaren işten çıkarmayı ve 6 bin açık pozisyonu doldurmamayı planlıyor. New York Times’ın haberine göre, bu karar, “Şirketi daha verimli yönetmek ve diğer yatırımları dengelemek” amacıyla alınmış durumda. Meta İnsan Kaynakları Direktörü Janelle Gale, çalışanlara gönderdiği notta, “Bu kolay bir tercih değil ve burada anlamlı katkılar yapmış insanları bırakmak zorunda kalacağız” dedi. Meta sözcüsü, kesintileri doğrularken ek yorumda bulunmadı.
ZUCKERBERG’İN YAPAY ZEKA VİZYONU
Meta CEO’su Mark Zuckerberg, teknoloji sektöründeki birçok işin zamanla yapay zeka destekli sistemler tarafından devralınacağını açıkça belirtiyor. Şirketini yapay zeka ürünleri etrafında yeniden yapılandıran Zuckerberg, OpenAI, Google ve Anthropic gibi rakiplerle rekabet ederken liderlik hedefliyor. Zuckerberg, “Meta’da devasa altyapıyı inşa edecek kaynaklara ve yeni teknolojileri milyarlarca insana ulaştırma gücüne sahibiz” diyerek yapay zekaya olan inancını vurguladı. Şirket, veri merkezleri, yarı iletkenler ve gayrimenkul dahil olmak üzere yapay zeka yatırımlarına 70 milyar doların üzerinde harcama gerçekleştirdi. Geçen yıl Scale AI’ye 14,3 milyar dolarlık yatırım yaparak üst düzey araştırmacıları bünyesine kattı.
YÜKSEK YATIRIM MALİYETLERİ VE VERİMLİLİK HEDEFİ
Meta, bu yıl yapay zeka geliştirme için 115-135 milyar dolar arasında harcama yapmayı öngörüyor. Bu rakam, geçen yılki 72 milyar dolarlık harcamanın neredeyse iki katına denk geliyor. Zuckerberg, dördüncü çeyrekte gelirlerin yüzde 24 artmasını yapay zekanın reklam hedeflemesi ve içerik önerilerini iyileştirmesiyle ilişkilendiriyor. Şirket, pandemi döneminde yaşanan aşırı istihdamı düzeltmek amacıyla “verimlilik yılı” ilan ederek 2023’te iş gücünün yaklaşık üçte birini azaltmıştı. Şimdi yapay zeka araçlarının günlük işlerde kullanımını artırmayı teşvik ediyor; performans değerlendirmelerine yapay zeka kullanımı dahil edildi ve Mart ayında “Yapay Zeka Haftası” düzenlendi.
DİĞER BÖLÜMLERDE DE KÜÇÜLME
Meta, sanal ve artırılmış gerçeklik üzerine çalışan Reality Labs bölümünde de yaklaşık yüzde 10’luk bir kesinti gerçekleştirdi. Metaverse projelerinden bazı yatırımlar ise önemli ölçüde azaltıldı. İşten çıkarılan çalışanlara ABD’de 16 hafta temel ücret + her yıl için 2 hafta kıdem tazminatı ödenecek. Diğer ülkelerdeki tazminat paketleri ise yerel yasalara göre değişiklik gösterecek.
SEKTÖRDE BENZER TREND
Teknoloji sektöründe yapay zeka odaklı küçülmeler artış gösteriyor. Şubat ayında Block (Square ve Cash App’in sahibi) iş gücünün yüzde 40’ını, Microsoft ise iş gücünün yüzde 7’sine buyout teklif etti. Zuckerberg, “Eskiden büyük ekipler gerektiren projeler artık tek bir yetenekli kişiyle yapılabiliyor” diyerek yapay zekanın verimlilik etkisini bir kez daha ortaya koydu.
