Geçen yıl teknoloji şirketlerinin veri merkezi yatırımlarına yönelik yaptığı sermaye harcamaları 400 milyar doları aştı.
Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) tarafından yayımlanan “Enerji ve Yapay Zeka Üzerine Temel Sorular” raporuna göre, bu yıl bu yatırımların yüzde 75 oranında artması bekleniyor.
Rapor, teknoloji sektöründe faaliyet gösteren yalnızca beş şirketin, küresel petrol ve doğal gaz üretimine yönelik yatırımları geride bıraktığını ortaya koyuyor.
Ancak, pek çok bölgede veri merkezi projelerinin sayısı hızla artarken, tüm projelerin hayata geçirilmesinin mümkün olmadığı vurgulanıyor.
IEA’nın uydu tabanlı izleme verileri, yapay zeka odaklı veri merkezlerinin kapasitesinin son 18 ayda üç katından fazla arttığını gösteriyor.
Yapay zekanın hızla gelişen yetenekleri, ekonomik büyüme, inovasyon ve rekabet gücü üzerinde önemli etkiler yaratırken, mevcut sektörler ve iş gücü yapısında da köklü değişikliklere yol açıyor.
YAPAY ZEKADA VERİMLİLİK ARTIYOR
Rapora göre, yapay zekanın enerji verimliliği son yıllarda önemli ölçüde iyileşti.
Yazılım ve donanım alanındaki ilerlemeler sayesinde, bir yapay zeka uygulaması başına düşen enerji tüketimi her yıl belirgin biçimde azalıyor.
Basit metin tabanlı yapay zeka sorgularının, aynı süre boyunca çalışan bir televizyona göre daha az elektrik harcadığı ifade ediliyor.
IEA’ya göre, geleneksel internet aramalarının basit yapay zeka sorgularıyla gerçekleştirilmesi durumunda, yıllık elektrik tüketimi 4 teravatsaatin altında kalacak ve bu miktar veri merkezlerinin toplam tüketiminin yüzde 1’inden daha azına denk gelecek.
Ancak, video üretimi, akıl yürütme ve otonom görevler gibi daha karmaşık yapay zeka uygulamalarının enerji tüketimi ise daha yüksek seviyelerde seyrediyor.
Bu tür uygulamalar, basit metin işlemlerine kıyasla sorgu başına yüzlerce hatta binlerce kat daha fazla enerji tüketebiliyor.
Raporda, yapay zekanın enerji talebini etkileyen temel faktörlerin verimlilik artışı, kullanımın yaygınlaşması ve enerji yoğun uygulamaların gelişimi olduğu belirtiliyor.
ELEKTRİK TALEBİ HIZLI ARTACAK
IEA’ya göre, veri merkezlerinin elektrik tüketimi geçen yıl 485 teravatsaat olarak gerçekleşti. Bu tüketimin 2030 yılına kadar yaklaşık iki katına çıkarak 950 teravatsaate ulaşması öngörülüyor.
Bu artışın, küresel elektrik talebinin yaklaşık yüzde 3’üne denk geleceği hesaplanıyor.
Yapay zeka odaklı veri merkezlerinin elektrik tüketiminin ise bu dönemde üç kat artarak toplam tüketim içindeki payını hızla artırması bekleniyor.
Rapor, enerji ekipmanları ve çip üretimindeki darboğazların aşılmasıyla yapay zekanın enerji yoğun kullanım alanlarının yaygınlaşmasının, 2030 sonrasında daha yüksek bir talep artışına yol açabileceğini ifade ediyor.
