Mehmet Akif Ersoy Göğüs, Kalp ve Damar Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesi Kardiyoloji Klinik Sorumlusu Prof. Dr. Mehmet Ertürk, ’12-18 Nisan Kalp Sağlığı Haftası’ dolayısıyla kalp sağlığına dair önemli bilgiler paylaştı.
ÖLÜMLERİN EN SIK NEDENİ
Prof. Dr. Ertürk, “Koroner arter hastalığı (miyokard enfarktüsü dahil) erkeklerde kadınlara göre daha yaygındır. İstatistiklere göre, her 6 erkekten biri ve her 7 kadından biri kalp ve damar hastalıkları nedeniyle hayatını kaybediyor. Ülkemizde 2024 yılı ölümlerinin en yaygın nedeni, yüzde 36’lık oranla dolaşım sistemi hastalıklarıdır. Aynı verilere göre, dolaşım sistemi hastalıklarından kaynaklanan kalp-damar tıkanıklığı, ölümlerin yüzde 42.9’unu oluşturarak birinci sırada yer alıyor” şeklinde konuştu. Prof. Dr. Ertürk, kalp ve damar hastalıklarının geniş bir yelpazeye yayıldığını, kalp krizinden kalp damar tıkanıklığına, romatizmal kalp hastalıklarından kalp kapak hastalıklarına, doğumsal kalp hastalıklarından ritim bozukluklarına, kalp yetersizliğinden kalp kası hastalıklarına kadar birçok durumu içerdiğini belirtti.
BUNLAR HAYATİ BELİRTİLER!
Kalp damar tıkanıklığının başlıca belirtilerinin göğüs ağrısı, nefes darlığı, çarpıntı, baş dönmesi, ayaklarda ve karında şişlik olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Ertürk, “Nadir durumlarda geğirme, sırt ağrısı, halsizlik ve bitkinlik gibi atipik semptomlar da gözlemlenebilir. En yaygın görülen göğüs ağrısı; damar tıkanıklığının ciddiyetine ve yerleşim yerine bağlı olarak, genellikle efor, soğuk hava, ağır yemek, rüzgarlı havalar ve stres sonrası, göğsün ortasında basıcı, ezici ve sıkıştırıcı bir tarzda olan, sırta, çeneye ve kollara yayılabilen, dinlenme veya belli ilaçlarla 1-5 dakika içinde geçen tipik bir şikayettir. Eğer ağrı geçmiyorsa hemen acil servise başvurulmalıdır. Bazı hastalar hiç belirti vermeyebilir ancak doktorunuzun yapacağı bazı testlerle durum tespit edilebilir” ifadelerini kullandı.
TEK TEK KALBİN HER DETAYINA BAKIYORLAR
Prof. Dr. Ertürk, kalp ve damar hastalıklarının tanısında en çok başvurulan yöntemleri şu şekilde sıraladı:
■ Öncelikle hastanın semptomları değerlendirilerek fiziki muayene yapılır.
■ Kan testleri; kolesterol seviyeleri, kan şekeri düzeyleri, elektrolit dengesi, böbrek ve karaciğer fonksiyonlarını incelemek için kullanılır.
■ Elektrokardiyografi (EKG), kalp ritim bozuklukları, kalp duvarı hasarları ve kalp krizinin tespitinde faydalıdır.
■ Ekokardiyografi (EKO), kalp krizi, kalp yetersizliği, kalp içinde kitle varlığı, doğumsal kalp hastalıkları ve kapak hastalıkları gibi durumların değerlendirilmesine olanak tanır.
■ Holter cihazı ile hastaların günlük aktiviteleri esnasında kalp ritmi veya tansiyon değerleri takip edilir.
■ Egzersiz testi, koroner arter hastalığı belirtilerini ve fiziksel aktivite sırasında ortaya çıkan diğer kalp problemlerini belirlemeye yardımcı olur.
■ Miyokard perfüzyon sintigrafisi ve PET, kalp damar tıkanıklıkları, kalp enfeksiyonları ve bazı kalp kası hastalıklarının teşhisinde kullanılır.
■ BT koroner anjiyografi, koroner arterler hakkında detaylı bilgi sunar. Son dönemlerde gündemde olan sanal anjiyo, hastalığın dışlanması konusunda yüzde 99 oranında hekimlere yardımcı olur. Ancak sanal anjiyoda kalp damar tıkanıklığının varlığı, darlık derecesine ve kişinin daha önce stent uygulaması olup olmamasına göre doktor tarafından değerlendirilmelidir.
■ MR görüntüleme yöntemi, damar tıkanıklıkları, anevrizmalar, kalp duvarı hasarları, kapak hastalıkları, kalp zarı ve kalp kası iltihapları ile diğer yapısal kalp problemlerinin teşhisinde kullanılır.
■ Anjiyografi ise kalp damarlarının görüntülerini elde etmek için kullanılan invaziv bir yöntemdir.
UZMANINDAN SAĞLIK REÇETESİ
Kalp-damar hastalıklarından korunma yöntemleri üzerine bilgiler veren Prof. Dr. Ertürk, şu önerilerde bulundu:
■ SİGARA KULLANMAYIN: Sigara içen bireylerde gerçekleşen ölümlerin yüzde 50’si kalp ve damar tıkanıklığına bağlıdır. Hayatı boyunca sigara içen bir kişinin sigaraya bağlı ölüm riski yüzde 50’dir ve yaşam beklentisi 10 yıl daha kısadır. 50 yaşın altında sigara içen bireylerde, kalp damar tıkanıklığı riski sigara içmeyenlere oranla 5 kat daha fazladır.
■ SAĞLIKLI BESLENİN: Meyve, sebze, tam tahıllar, baklagiller ve sağlıklı yağlardan oluşan besinleri tercih edin, hazır gıdalardan kaçının, tuz ve şeker tüketimini azaltın.
■ KİLONUZU KORUYUN: Aşırı kilo, obezite ve geniş bel çevresi kalp hastalıkları riskini artırır.
■ HAREKET EDİN: Haftada en az 5 gün, 30 dakika süren orta tempolu yürüyüşler yapın ve günlük yaşamda hareketliliği artırın.
■ TANSİYONUNUZU TAKİP EDİN: Yüksek tansiyon, kalp ve damar hastalıklarının önlenebilir en önemli risk faktörüdür.
■ KOLESTEROL VE ŞEKER DÜZEYİ: Kolesterol ve şeker düzeylerinizi düzenli olarak ölçtürün. Şeker hastalığı ve yüksek kolesterol, kardiyovasküler hastalıklar için önemli risk faktörleridir.
■ UYKU DÜZENİ VE STRES: Düzenli ve yeterli uyku alın. Stres seviyenizi azaltmaya çalışın, ruhsal sağlık ve kaliteli uyku kalp sağlığının vazgeçilmez bir parçasıdır.
